چرا متا با وجود هزینه‌های سنگین متاورس ارزان تلقی می‌شود؟

پارادوکس فراوانی: معمای ارزش‌گذاری متا

متا پلتفرمز (فیس‌بوک سابق) پارادوکس جذابی را برای سرمایه‌گذاران به نمایش می‌گذارد. از یک سو، این شرکت یک غول تکنولوژی است که سودهای کلانی از کسب‌وکار تبلیغاتی خود به دست می‌آورد و میلیاردها کاربر در مجموعه اپلیکیشن‌های خود دارد. از سوی دیگر، مبالغ نجومی را به چشم‌اندازی بلندپروازانه اما اثبات‌نشده به نام متاورس تزریق می‌کند که منجر به زیان‌های چند میلیارد دلاری در هر فصل در بخش «رئالیتی لبز» (Reality Labs) می‌شود. علی‌رغم این هزینه‌های سنگین، بخش قابل‌توجهی از جامعه مالی اغلب سهام متا را «ارزان» توصیف می‌کنند. درک این دوگانگی نیازمند بررسی دقیق ساختار مالی، شرط‌بندی‌های استراتژیک بلندمدت و نحوه درک بازار از ارزش آتی آن، به‌ویژه در اقتصاد دیجیتال در حال ظهور و حوزه وب ۳ (Web3) است.

یک قدرت مالی پشتیبان جاه‌طلبی‌ها

متا در هسته اصلی خود، یکی از قدرتمندترین و سودآورترین ماشین‌های تبلیغاتی ساخته شده در تاریخ را اداره می‌کند. بخش «خانواده اپلیکیشن‌ها» (FoA) که شامل فیس‌بوک، اینستاگرام، واتس‌اپ و مسنجر است، همچنان به عنوان یک «گاو شیرده» (Cash Cow) عمل می‌کند. مقیاس و کارایی این بخش برای درک ارزش‌گذاری متا حیاتی است:

• سهم مسلط از بازار: متا بخش بزرگی از بازار جهانی تبلیغات دیجیتال را در اختیار دارد که گواهی بر پایگاه عظیم کاربران و توانمندی‌های پیشرفته هدف‌گیری تبلیغاتی آن است.
• میلیاردها کاربر: با بیش از ۳.۹۸ میلیارد نفر که ماهانه حداقل از یکی از اپلیکیشن‌های آن استفاده می‌کنند، متا دسترسی بی‌نظیری را به تبلیغ‌کنندگان ارائه می‌دهد. این مخاطب گسترده و فعال مستقیماً به درآمد تبلیغاتی تبدیل می‌شود.
• رشد قدرتمند درآمد: علی‌رغم بلوغ این بخش، FoA به طور مداوم رشد درآمدی قدرتمندی را ارائه می‌دهد که ناشی از افزایش حجم تبلیغات، بهبود هدف‌گیری و گسترش فرمت‌های جدید مانند Reels است.
• تولید جریان نقدی آزاد (FCF): مدل کسب‌وکار FoA ذاتا کم‌هزینه و به شدت سودآور است و مقادیر عظیمی از جریان نقدی آزاد تولید می‌کند. این جریان نقدی، منبع حیاتی تامین مالی پروژه‌های بلندپروازانه متا مانند متاورس است.

تحلیلگران هنگام ارزیابی متا، فراتر از اعداد کلان را می‌بینند. نسبت‌های کلیدی مالی اغلب نشان‌دهنده «کم‌ارزش‌گذاری» (Undervaluation) این شرکت نسبت به قدرت سودآوری و چشم‌انداز رشد آن است. شاخص‌هایی مانند نسبت قیمت به درآمد (P/E)، قیمت به فروش (P/S) و ارزش شرکت به سود قبل از بهره، مالیات و استهلاک (EV/EBITDA) به طور مکرر با میانگین‌های تاریخی شرکت و همچنین با سایر غول‌های فناوری (Apple، Amazon، Netflix، Google) مقایسه می‌شوند. اغلب، نسبت‌های متا پایین‌تر به نظر می‌رسند که نشان می‌دهد بازار هنوز سودآوری فعلی یا پتانسیل آینده آن را به طور کامل قیمت‌گذاری نکرده است. علاوه بر این، سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجه در هوش مصنوعی (AI) به طور مداوم اثربخشی پلتفرم‌های تبلیغاتی را بهبود می‌بخشد، تجربه‌های کاربری را شخصی‌سازی می‌کند و تحویل محتوا را بهینه می‌سازد. این پیشرفت‌های هوش مصنوعی صرفاً شرط‌بندی‌هایی برای آینده نیستند؛ آن‌ها بلافاصله کسب‌وکار اصلی را تقویت کرده و موتور تبلیغاتی را قدرتمندتر و کارآمدتر می‌کنند.

شرط‌بندی روی متاورس: چشم‌اندازی پرهزینه

در تضاد شدید با سودآوری FoA، خروجی‌های مالی قابل‌توجهی از بخش رئالیتی لبز (RL) متا وجود دارد. این بخش مسئول ساخت متاورس است؛ چشم‌انداز بلندمدت متا برای نسل بعدی اینترنت که با فضاهای دیجیتال سه بعدی غوطه‌ورکننده مشخص می‌شود، جایی که کاربران می‌توانند به عنوان آواتار با هم تعامل داشته باشند، کار کنند و بازی کنند.

• زیان‌های مستمر و چند میلیارد دلاری: رئالیتی لبز همواره باری بر دوش سودآوری کلی متا بوده و هر فصل میلیاردها دلار زیان عملیاتی گزارش کرده است. این زیان‌ها عمدتاً ناشی از موارد زیر است:
  • تحقیق و توسعه (R&D): سرمایه‌گذاری سنگین در سخت‌افزارهای پیشرفته (هدست‌های VR/AR مانند Quest) و پلتفرم‌های نرم‌افزاری.
  • جذب استعداد: استخدام مهندسان، طراحان و محققان برتر در زمینه‌های محاسبات فضایی و هوش مصنوعی.
  • زیرساخت: ساخت فناوری‌های بنیادین و اکوسیستم‌های مورد نیاز برای یک دنیای دیجیتال پایدار و غوطه‌ورکننده.
• هزینه‌های سرمایه‌ای سنگین (Capex): چشم‌انداز متاورس نیازمند هزینه‌های سرمایه‌ای قابل‌توجهی است، نه فقط هزینه‌های عملیاتی. این شامل هزینه‌های تولید سخت‌افزار، گسترش مراکز داده برای پشتیبانی از محیط‌های مجازی پیچیده و ساخت پشته‌های تکنولوژیک جدید است.
• شک و تردید سرمایه‌گذاران و واکنش بازار: مقیاس عظیم این سرمایه‌گذاری‌ها، همراه با بازه زمانی طولانی برای بازدهی احتمالی و ماهیت سفته‌بازانه متاورس، به لحاظ تاریخی موجب شک و تردید سرمایه‌گذاران شده است. در سال ۲۰۲۲، سهام متا افت شدیدی را تجربه کرد که بخشی از آن به دلیل نگرانی از تأثیر این سرمایه‌گذاری‌های کلان و زیان‌ده بر سودآوری و روایت رشد آتی شرکت بود. بسیاری از تحلیلگران امکان‌پذیری و پذیرش گسترده یک دنیای مجازی کاملاً غوطه‌ورکننده را زیر سوال بردند.

چشم‌انداز متا برای متاورس بلندپروازانه است و هدف آن ایجاد یک جهان دیجیتال جامع است که در آن واقعیت‌های فیزیکی و دیجیتالی در هم می‌آمیزند. این امر نه تنها شامل سخت‌افزارهای واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)، بلکه پلتفرم‌های اجتماعی (Horizon Worlds)، اقتصادهای دیجیتال، ابزارهای توسعه‌دهنده و تجربیات تعامل‌پذیر (Interoperable) نیز می‌شود. هزینه‌های مرتبط با چنین تغییر بنیادینی در محاسبات، طبیعتاً بسیار زیاد است.

رمزگشایی از برچسب «ارزان» در میان هزینه‌های متاورس

بنابراین، چرا برخی سرمایه‌گذاران با وجود ضررهای هنگفت در متاورس، هنوز متا را «ارزان» می‌دانند؟ پاسخ در ترکیبی از سودآوری بی‌رقیب فعلی، مفهوم «اختیاری بودن» (Optionality) و باور به درایت استراتژیک بلندمدت مدیریت نهفته است.

نیروگاه درآمد تبلیغاتی

کسب‌وکار اصلی تبلیغات فقط سودآور نیست؛ بلکه یک موتور خودکفا است که قادر به تامین مالی پروژه‌های عظیم تحقیق و توسعه بدون نیاز به سرمایه خارجی است. این استقلال مالی یک وجه تمایز حیاتی است.

• تامین مالی داخلی پروژه‌های بلندپروازانه: توانایی متا در تولید ده ها میلیارد دلار جریان نقدی آزاد سالانه از بخش FoA به این معنی است که می‌تواند سرمایه‌گذاری سنگینی در متاورس انجام دهد. این در تضاد شدید با استارت‌آپ‌هایی است که برای تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های سفته‌بازانه خود به سرمایه‌گذاری خطرپذیر یا بدهی متکی هستند. کسب‌وکار اصلی به عنوان یک پشتوانه قابل اعتماد عمل کرده و برخی از ریسک‌های مرتبط با شرط‌بندی‌های بلندمدت را کاهش می‌دهد.
• مقیاس و کارایی: مقیاس عملیاتی شرکت اجازه می‌دهد تا صرفه‌جویی‌های ناشی از مقیاس قابل‌توجهی در زیرساخت‌ها، تحقیق و جذب استعداد صورت گیرد. حتی بهبودهای جزئی در هدف‌گیری تبلیغات یا تعامل کاربران می‌تواند به میلیاردها دلار درآمد اضافی تبدیل شود و قدرت مالی آن را بیش از پیش تقویت کند.

اختیاری بودن: یک اختیار خرید برای آینده محاسبات

شاید متقاعدکننده‌ترین استدلال برای کم‌ارزش‌گذاری متا، مفهوم «اختیاری بودن» باشد. سرمایه‌گذاری در استراتژی متاورس متا، شبیه به خرید یک «اختیار خرید» (Call Option) بلندمدت برای آینده دنیای محاسبات است.

• اندازه بالقوه بازار: اگر متاورس واقعاً به پلتفرم بزرگ بعدی محاسبات تبدیل شود، تحلیلگران تخمین می‌زنند که می‌تواند به بازاری چند تریلیون دلاری تبدیل شود. حتی تصاحب بخشی از این بازار می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های فعلی متا را چندین برابر توجیه کند. پتانسیل صعودی بسیار نجومی است، حتی اگر احتمال موفقیت نامشخص باشد.
• چشم‌انداز بلندمدت زاکربرگ: مارک زاکربرگ همواره تمایل خود را برای انجام شرط‌بندی‌های جسورانه و بلندمدت که سال‌ها بعد به ثمر می‌نشیند، نشان داده است:
  • چرخش به موبایل: سرمایه‌گذاری سنگین روی اپلیکیشن‌های موبایل زمانی که دسکتاپ حاکم بود.
  • خرید اینستاگرام و واتس‌اپ: این خریدها که در ابتدا به دلیل قیمت بالا مورد انتقاد قرار گرفتند، اکنون به عنوان شاهکارهای استراتژیک شناخته می‌شوند که به طور یکپارچه در اکوسیستم متا ادغام شده و به محرک‌های اصلی درآمد تبدیل شده‌اند.
  • Reels: فشار تهاجمی به سمت ویدیوهای کوتاه برای رقابت با تیک‌تاک که اکنون پتانسیل درآمدزایی قوی نشان می‌دهد. این سابقه، این باور را در برخی سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند که چرخش او به سمت متاورس نیز، علی‌رغم هزینه‌های فعلی، ممکن است در آینده بازدهی کلانی داشته باشد.
• صبر و تغییرات پلتفرمی: تاریخ نشان می‌دهد که پلتفرم‌های محاسباتی جدید (مین‌فریم، PC، اینترنت، موبایل) هر ۱۰ تا ۱۵ سال یک بار ظهور می‌کنند. هر تغییر، رهبران جدیدی در بازار ایجاد می‌کند. متا در حال تثبیت جایگاه خود در خط مقدم تغییر پلتفرم بعدی است و سرمایه‌گذاران آگاهند که چنین انتقال‌هایی پرهزینه، اما برای پیروزان بسیار سودآور است.

فراتر از متاورس: هوش مصنوعی و بهبود محصولات اصلی

همچنین یادآوری این نکته ضروری است که هزینه‌های سرمایه‌ای متا صرفاً به متاورس اختصاص ندارد. بخش قابل‌توجهی از آن صرف تحقیق و توسعه هوش مصنوعی می‌شود که هم به کسب‌وکار اصلی و هم به جاه‌طلبی‌های بلندمدت متاورس کمک می‌کند.

• نقش دوگانه هوش مصنوعی: هوش مصنوعی زیربنای الگوریتم‌های پیشنهادی است که تعامل در فیس‌بوک و اینستاگرام را هدایت می‌کند، تحویل تبلیغات را برای تبلیغ‌کنندگان بهینه می‌سازد و به نوآوری‌ها در بینایی ماشین و پردازش زبان طبیعی کمک می‌کند که برای هر دو محصول فعلی و دنیای مجازی غوطه‌ورکننده حیاتی هستند. این سرمایه‌گذاری‌ها کارایی و سودآوری FoA را امروز بهبود می‌بخشند و در عین حال فناوری بنیادین را برای فردا می‌سازند.
• تکامل محصولات اصلی: حتی بدون متاورس، متا به طور مداوم در حال نوآوری در اپلیکیشن‌های موجود خود است. درآمدزایی از Reels، گسترش پیام‌رسانی تجاری در واتس‌اپ و توسعه ابزارهای خلاقانه جدید مبتنی بر هوش مصنوعی برای تبلیغ‌کنندگان، همگی مسیرهای رشد قابل‌توجهی را مستقل از تحقق کامل متاورس نشان می‌دهند. این بهبودهای تدریجی ارزش کسب‌وکار اصلی را افزایش داده و آن را کمتر به موفقیت سفته‌بازانه رئالیتی لبز وابسته می‌کند.

تلاقی با اقتصاد دیجیتال و وب ۳ (Web3)

بررسی متاورسِ متا در چارچوب گسترده‌تر اقتصاد دیجیتال و وب ۳ ضروری است، حتی اگر رویکرد فعلی متا عمدتاً متمرکز باشد.

کاوش‌های پیشین متا در حوزه کریپتو

متا با فضای ارزهای دیجیتال بیگانه نیست، هرچند مسیر آن با چالش‌های زیادی همراه بوده است.

• پروژه دیم (دیِم - Libra سابق): تلاش بلندپروازانه متا برای راه‌اندازی یک استیبل‌کوین جهانی به نام Diem، نشان‌دهنده علاقه اولیه آن به بهره‌گیری از فناوری بلاک‌چین برای خدمات مالی و پرداخت‌های دیجیتال بود. این پروژه با نظارت‌های نظارتی شدیدی مواجه شد و در نهایت شکست خورد.
  • درس‌های آموخته شده: اگرچه Diem شکست خورد، اما نشان‌دهنده تشخیص متا از پتانسیل امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و ارزهای دیجیتال در ایفای نقش در اقتصادهای دیجیتال آینده بود. همچنین موانع نظارتی قابل‌توجه در ادغام فناوری‌های مالی نوظهور را آشکار کرد.
• NFTها در اینستاگرام و فیس‌بوک: اخیراً متا با ادغام توکن‌های غیرمثلی (NFT) در اینستاگرام و فیس‌بوک آزمایش‌هایی انجام داده است که به کاربران اجازه می‌دهد کلکسیون‌های دیجیتال خود را نمایش دهند. این حرکت نشان‌دهنده درک اهمیت رو به رشد مالکیت دیجیتال و تمایل به کاوش در فناوری‌های مجاور وب ۳ در پلتفرم‌های موجود است.

این سرمایه‌گذاری‌ها، علی‌رغم موفقیت‌های نسبی، نشان‌دهنده آگاهی متا از چشم‌انداز وب ۳ و پتانسیل آن برای شکل‌دهی به تعاملات و اقتصادهای دیجیتال آینده است.

اقتصاد متاورس: جایی که اصول کریپتو تلاقی می‌کنند

حتی اگر معماری فعلی متاورس متا به سمت تمرکزگرایی متمایل باشد، اصول اساسی یک دنیای مجازی پررونق اغلب با اصول اصلی وب ۳ و فناوری بلاک‌چین همسو است. چشم‌انداز بلندمدت برای هر متاورس گسترده‌ای اغلب شامل موارد زیر است:

• مالکیت دیجیتال و کمیابی: ان‌اف‌تی‌های (NFT) مبتنی بر بلاک‌چین، مالکیت دیجیتال قابل تایید را برای دارایی‌های مجازی (زمین، لباس، هنر، اشیاء) فراهم می‌کنند. این امر کمیابی واقعی و اصالت را تضمین می‌کند که برای ساخت اقتصادهای مجازی پایدار حیاتی است. اگرچه متا در حال حاضر دارایی‌های دیجیتال را در اکوسیستم بسته خود مدیریت می‌کند، مفهوم کالاهای دیجیتال متعلق به کاربر و قابل معامله برای تعامل کاربر و خلق ارزش حیاتی است.
• اقتصادهای مجازی و توانمندسازی سازندگان:
  • محتوای تولید شده توسط کاربر (UGC): یک متاورس پویا به شدت به UGC متکی خواهد بود. سازندگانی که تجربیات، اشیاء و خدمات می‌سازند به مکانیسم‌های درآمدزایی قوی نیاز دارند. بلاک‌چین می‌تواند روش‌های شفاف و تغییرناپذیری برای ردیابی حق امتیاز و تسهیل پرداخت‌ها ارائه دهد که پتانسیل توانمندسازی سازندگان را بیش از مدل‌های سنتی پلتفرم‌ها دارد.
  • ارز درون‌برنامه‌ای: یک ارز پایدار و شفاف درون‌برنامه‌ای که کاربران بتوانند آن را به دست آورند، خرج کنند و احتمالاً با ارزش دنیای واقعی مبادله کنند، ضروری است. اگرچه متا ممکن است راهکاری متمرکز را انتخاب کند، اما وعده بلاک‌چین برای یک دفتر کل بی‌طرف و قابل حسابرسی، جذابیت زیادی برای اعتماد و عدالت در این اقتصادها دارد.
• تعامل‌پذیری در مقابل باغ‌های محصور: یک متاورس واقعاً باز به دارایی‌ها و هویت‌ها اجازه می‌دهد به طور یکپارچه بین دنیای‌های مجازی مختلف جابجا شوند؛ مفهومی که ذاتا توسط بلاک‌چین پشتیبانی می‌شود. رویکرد فعلی متا بر اکوسیستم اختصاصی خودش متمرکز است. با این حال، اگر متاورس گسترده‌تر وب ۳ مورد استقبال قرار گیرد، متا ممکن است با فشار مواجه شده یا مزیتی استراتژیک در اتخاذ استانداردهای تعامل‌پذیر برای اتصال تجربیات خود به یک جهان دیجیتال وسیع‌تر بیابد.
• هویت و اعتبار غیرمتمرکز: هویت‌های دیجیتال مبتنی بر بلاک‌چین می‌توانند به کاربران اجازه دهند اعتبار، دستاوردها و پرسوناهای منحصر به فرد خود را در تجربیات مختلف متاورس بدون وابستگی به یک نهاد شرکتی واحد حمل کنند. این امر استقلال کاربر را افزایش داده و می‌تواند تعاملات اجتماعی عمیق‌تری را ایجاد کند.

در حالی که متا در حال حاضر متاورس خود را با فناوری اختصاصی می‌سازد، روح بسیاری از مفاهیم وب ۳ (مالکیت کاربر، اقتصادهای سازنده، هویت دیجیتال پایدار) برای هر دنیای مجازی واقعاً موفق و گسترده‌ای بنیادین هستند. بازار تشخیص می‌دهد که اگر متاورس متا مسلط شود، ممکن است در نهایت برای تحقق کامل پتانسیل خود یا رقابت با جایگزین‌های غیرمتمرکزتر، نیاز به ادغام جنبه‌هایی از استانداردهای باز یا فناوری بلاک‌چین داشته باشد.

ظرافت‌های ارزش‌گذاری: چرا تحلیلگران ارزش می‌بینند؟

درک اینکه چگونه تحلیلگران وال استریت با وجود هزینه‌های متاورس به ارزش‌گذاری «ارزان» برای متا می‌رسند، مستلزم مدل‌سازی مالی پیچیده و نگاهی آینده‌نگر است.

جریان نقدی تنزیل شده و پیش‌بینی‌های بلندمدت

• نرخ‌های رشد بلندمدت: تحلیلگران از مدل‌های جریان نقدی تنزیل شده (DCF) استفاده می‌کنند که جریان‌های نقدی آتی شرکت را تا سال‌ها بعد (اغلب ۵ تا ۱۰ سال و سپس یک ارزش نهایی فراتر از آن) پیش‌بینی می‌کنند. در این مدل‌ها، حتی احتمال اندکی برای تبدیل شدن متاورس به یک محرک درآمدی بزرگ در آینده دور می‌تواند ارزش قابل‌توجهی اضافه کند.
• ارزش‌گذاری بخش‌محور: اغلب تحلیلگران ارزش‌گذاری «مجموع قطعات» (Sum-of-the-parts) را انجام می‌دهند؛ یعنی بخش FoA را بر اساس سودآوری قوی آن ارزش‌گذاری کرده و سپس یک ارزش سفته‌بازانه برای رئالیتی لبز با در نظر گرفتن پتانسیل رشد آتی آن اضافه می‌کنند، حتی اگر در حال حاضر زیان‌ده باشد.
• روایت کارایی: متا به طور فزاینده‌ای بر «کارایی» و کنترل هزینه‌ها در کسب‌وکار اصلی خود تأکید کرده است که منجر به انتظار بهبود حاشیه سود و تولید جریان نقدی آزاد بیشتر از بخش FoA شده است. این هسته قدرتمندتر می‌تواند سرمایه‌گذاری مستمر در متاورس را بدون تأثیر زیاد بر سودآوری کلی حمایت کند.

جو بازار و پتانسیل بازبینی قیمت

• بهبود از کف‌های ۲۰۲۲: پس از رکود شدید در سال ۲۰۲۲ که ناشی از نگرانی‌ها بابت هزینه‌های متاورس، تغییرات حریم خصوصی اپل و کند شدن تبلیغات دیجیتال بود، سهام متا به سطوحی سقوط کرد که بسیاری آن را کمتر از ارزش واقعی می‌دانستند. بازیابی بعدی نشان‌دهنده ارزیابی مجدد بازار بر اساس عملکرد قوی‌تر کسب‌وکار اصلی و رویکرد منضبط‌تر در هزینه‌های متاورس است.
• راهنمایی‌های بهبود یافته: ارائه راهنمایی‌های شفاف‌تر از سوی مدیریت در مورد مدیریت هزینه‌ها و تمرکز مجدد بر سودآوری کسب‌وکار اصلی به بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران کمک کرده و به آن‌ها اجازه داده است تا با خوش‌بینی بیشتری از زیان‌های رئالیتی لبز چشم‌پوشی کنند.

روایت «تغییر پلتفرم»

تاریخ متا، تاریخ انطباق و رهبری پارادایم‌های جدید محاسباتی است. از دسکتاپ به موبایل، این شرکت همواره به سمتی چرخیده است که کاربران در آنجا هستند. این روایت که متا بار دیگر خود را برای تغییر بزرگ بعدی پلتفرم آماده می‌کند، حتی با هزینه‌های گزاف، نزد سرمایه‌گذارانی که به توانایی شرکت در اجرای چنین انتقال‌های عظیمی باور دارند، طنین‌انداز می‌شود. این چشم‌انداز بلندمدت، روایتی فراتر از ضررهای فصلی فوری ارائه می‌دهد.

ناوبری در آینده: ریسک‌ها و پاداش‌ها

اگرچه برچسب «ارزان» برای برخی جذاب است، اما سرمایه‌گذاری در چشم‌انداز متا بدون ریسک‌های بزرگ و پاداش‌های بالقوه نیست.

ریسک‌های کلیدی استراتژی متاورس

• ریسک اجرا: ساخت یک متاورس کاملاً غوطه‌ورکننده و تعامل‌پذیر یک چالش تکنولوژیک بی‌سابقه است. هیچ تضمینی وجود ندارد که متا بتواند نقشه راه بلندپروازانه خود را با موفقیت اجرا کند.
• پذیرش مصرف‌کننده: پذیرش انبوه سخت‌افزارهای VR/AR و تعامل گسترده با دنیای‌های مجازی قطعی نیست. فناوری باید برای مخاطبان وسیع، در دسترس‌تر، مقرون‌به‌صرفه‌تر و متقاعدکننده‌تر شود.
• موانع نظارتی: متاورس نیز مانند رسانه‌های اجتماعی، بدون شک با نظارت‌های شدید در مورد حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، تعدیل محتوا و رقابت روبرو خواهد شد که پتانسیل ایجاد مقررات جدید و محدودکننده رشد یا سودآوری را دارد.
• رقابت: سایر غول‌های فناوری (Apple، Google، Microsoft، NVIDIA) و استارت‌آپ‌های بی‌شمار نیز در جنبه‌های مختلف متاورس سرمایه‌گذاری می‌کنند و چشم‌اندازی به شدت رقابتی ایجاد کرده‌اند. متاورس‌های غیرمتمرکز وب ۳ نیز چشم‌اندازی جایگزین ارائه می‌دهند.

پتانسیل صعودی

• تسلط بر پلتفرم محاسباتی جدید: اگر متا با موفقیت متاورس را بسازد و بر آن مسلط شود، می‌تواند دورانی از رشد بی‌سابقه، مشابه رونق اینترنت و موبایل را آغاز کند. این امر بازارهای جدید وسیعی را برای سخت‌افزار، نرم‌افزار، خدمات و تبلیغات باز می‌کند.
• جریان‌های درآمدی جدید: متاورس می‌تواند جریان‌های درآمدی کاملاً جدیدی فراتر از تبلیغات سنتی ایجاد کند، از جمله:
  • فروش سخت‌افزار: فروش دستگاه‌های VR/AR.
  • کالاها و خدمات دیجیتال: خرید‌های درون‌برنامه‌ای ان‌اف‌تی‌ها، زمین مجازی، لباس و تجربیات.
  • درآمدزایی از سازندگان: تسهیل تراکنش‌ها و برداشت سهم از اقتصاد سازندگان.
  • راهکارهای سازمانی: کاربردهای تجاری برای همکاری، آموزش و کار از راه دور.
• گسترش تعامل کاربران: یک متاورس موفق می‌تواند تعامل کاربران را عمیق‌تر کرده، مدت زمانی را که افراد در اکوسیستم متا می‌گذرانند افزایش دهد و مسیرهای جدیدی برای ارتباطات اجتماعی و جامعه‌سازی باز کند.

در نتیجه، تلقی متا به عنوان یک سهم «ارزان»، حاصل یک محاسبات پیچیده است که قدرت مالی غیرقابل انکار فعلی و اختیاری بودن آینده را در برابر هزینه‌های بالا و سفته‌بازانه متاورس متوازن می‌کند. این ارزش‌گذاری ناشی از یک نگاه بلندمدت، درک تغییرات پلتفرمی و باور به قدرت تجمیعی کسب‌وکار اصلی برای تامین مالی مرزهای بعدی تعامل دیجیتال است، حتی با وجود سوالات و ریسک‌های پابرجا در مورد جاه‌طلبی‌های مرتبط با وب ۳.