اسکنر قرارداد اتریوم چیست و هدف آن چیست؟

رونمایی از اسکنر قرارداد اتریوم: نگاهی عمیق به شفافیت بلاک‌چین

بلاک‌چین اتریوم، به عنوان یک کامپیوتر جهانی و غیرمتمرکز، میزبان اکوسیستم رو به رشدی از اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (DApps) و پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi) است. در قلب این شبکه پیچیده، قراردادهای هوشمند قرار دارند؛ توافق‌نامه‌هایی خوداجرا که مفاد آن‌ها مستقیماً در قالب کد نوشته شده است. برخلاف قراردادهای قانونی سنتی، قراردادهای هوشمند پس از استقرار، تغییرناپذیر (Immutable) هستند، به این معنی که کد آن‌ها قابل اصلاح نیست. این تغییرناپذیری در عین حال که تضمین‌های امنیتی ارائه می‌دهد، چالش بزرگی را نیز به همراه دارد: هرگونه نقص، باگ یا آسیب‌پذیری موجود در کد به بخشی دائمی از بلاک‌چین تبدیل می‌شود و پتانسیل ایجاد خسارات فاجعه‌بار را دارد. اینجاست که یک اسکنر قرارداد اتریوم (ETH contract scanner) به ابزاری ضروری تبدیل می‌شود.

اسکنر قرارداد اتریوم یک ابزار پیشرفته است که برای بررسی دقیق طرح‌های دیجیتالی قراردادهای هوشمند مستقر در شبکه اتریوم طراحی شده است. این ابزار درست مانند یک دستگاه اشعه ایکس برای برنامه‌های بلاک‌چینی عمل می‌کند و به توسعه‌دهندگان، حسابرسان و حتی کاربران عادی اجازه می‌دهد تا کد منبع (Source Code) زیربنایی این قراردادها را بازرسی، تحلیل و درک کنند. عملکرد اصلی آن، پر کردن شکاف میان «بایت‌کد» (Bytecode) مبهم (دستورات ماشین‌خوان که توسط ماشین مجازی اتریوم یا EVM اجرا می‌شوند) و زبان‌های برنامه‌نویسی انسان‌خوان مانند سالیدیتی (Solidity) است. اسکنرها با در دسترس قرار دادن منطق پیچیده یک قرارداد هوشمند، نقشی محوری در ارتقای شفافیت، تقویت امنیت و ایجاد اعتماد در دنیای اغلب پیچیده امور مالی غیرمتمرکز ایفا می‌کنند.

تکامل حسابرسی قراردادهای هوشمند شاهد تغییری قابل توجه از فرآیندهای صرفاً دستی و خبره‌محور به سمت راهکارهای خودکار و هوشمند بوده است. در روزهای اولیه اتریوم، درک یک قرارداد اغلب به تخصص فنی عمیق و بررسی دستی و پرزحمت کد نیاز داشت. در حالی که حسابرسی‌های دستی همچنان جزء حیاتی امنیت هستند، حجم و پیچیدگی عظیم قراردادهای مستقر شده امروزی، ارزیابی‌های اولیه سریع‌تر و کارآمدتر را ضروری می‌سازد. پلتفرم‌هایی مانند اتر اسکن (Etherscan) پیش‌گام مفهوم دسترسی عمومی به کد منبع تایید شده قراردادها بودند و لایه بنیادی شفافیت را ارائه کردند. با این حال، اسکنرهای مدرن فراتر از نمایش ساده عمل می‌کنند؛ آن‌ها به طور فعال کد را تجزیه و تحلیل کرده و اغلب با ادغام الگوریتم‌های پیشرفته و هوش مصنوعی، مسائل بالقوه را برجسته می‌کنند، عملکردهای پیچیده را تفسیر می‌نمایند و حتی نتایج رفتاری را پیش‌بینی می‌کنند. این جهش تکنولوژیک، دسترسی به اطلاعات حیاتی قراردادها را دموکراتیزه کرده و مخاطبان گسترده‌تری را قادر ساخته تا با توافق‌نامه‌های دیجیتالی که میلیاردها دلار دارایی را مدیریت می‌کنند، تعامل داشته باشند و آن‌ها را مورد بررسی قرار دهند.

هدف اصلی: چرا اسکنرهای قرارداد اجتناب‌ناپذیر هستند؟

نقش اساسی یک اسکنر قرارداد اتریوم فراتر از نمایش ساده کد است. این ابزار عملکردهای حیاتی متعددی را ایفا می‌کند که زیربنای امنیت، شفافیت و توسعه مستمر اکوسیستم اتریوم است.

تقویت امنیت و کاهش ریسک

یکی از محرک‌های اصلی ضرورت اسکنرهای قرارداد، ریسک امنیتی ذاتی مرتبط با کد تغییرناپذیر است. همان‌طور که در هک‌های بزرگ تاریخ بلاک‌چین مشاهده شده، یک آسیب‌پذیری واحد و برطرف‌نشده می‌تواند منجر به خسارات مالی هنگفت شود. اسکنرها مدافعان خط مقدم هستند که به طور فعال برای شناسایی این نقاط ضعف بالقوه تلاش می‌کنند:

• شناسایی آسیب‌پذیری: اسکنرها برای شناسایی الگوهای شناخته شده آسیب‌پذیری که قراردادهای هوشمند را تهدید می‌کنند، مهندسی شده‌اند. این موارد عبارتند از:
  • حملات بازورودی (Reentrancy Attacks): جایی که یک قرارداد مخرب مکرراً به یک قرارداد آسیب‌پذیر فراخوانی بازگشتی می‌دهد، پیش از آنکه اجرای اول به پایان برسد و بدین ترتیب وجوه را تخلیه می‌کند (مانند هک معروف The DAO).
  • سرریز/زیرریز اعداد صحیح (Integer Overflow/Underflow): عملیات حسابی که منجر به مقادیری فراتر یا کمتر از ظرفیت ذخیره‌سازی یک متغیر می‌شود و نتایج غیرمنتظره و قابل سوءاستفاده ایجاد می‌کند.
  • مسائل کنترل دسترسی: نقص‌هایی که به کاربران غیرمجاز اجازه می‌دهد عملکردهای سطح بالا را اجرا کنند (مثلاً ضرب توکن‌های جدید یا برداشت وجوه).
  • حملات پیش‌دستی/ساندویچی (Front-running/Sandwich Attacks): اگرچه مستقیماً یک باگ کدنویسی نیست، اما اسکنرها می‌توانند منطق قراردادی را که مستعد دست‌کاری تراکنش‌ها است، برجسته کنند.
  • خطاهای منطقی: نقص‌های ظریف‌تر در منطق تجاری قرارداد که می‌تواند منجر به رفتارهای ناخواسته شود، مانند توزیع نادرست توکن یا مکانیزم‌های حاکمیتی معیوب.
• بررسی دقیق (Due Diligence) برای سرمایه‌گذاران: برای افراد یا نهادهایی که قصد سرمایه‌گذاری در توکن‌های جدید، مشارکت در پروتکل‌های دیفای یا استفاده از DAppها را دارند، اسکنر قرارداد لایه حیاتی بررسی دقیق را فراهم می‌کند. این ابزار به کاربران اجازه می‌دهد:
  • قانونی بودن قرارداد را بررسی کنند و مطمئن شوند که با یک «راگ پول» (Rug Pull) یا «هانی‌پات» (Honeypot - جایی که وجوه فقط وارد می‌شوند و امکان خروج ندارند) روبرو نیستند.
  • توکنومیک (Tokenomics) را درک کنند: آیا قرارداد اجازه ضرب نامحدود توکن را می‌دهد؟ آیا درهای پشتی (Backdoors) برای کنترل وجوه توسط توسعه‌دهندگان وجود دارد؟
  • پیچیدگی کلی قرارداد و سطح حمله بالقوه را پیش از تخصیص سرمایه ارزیابی کنند.
• کمک به حسابرسی: اسکنرها اگرچه جایگزین کاملی برای حسابرسی‌های امنیتی انسانی نیستند، اما به عنوان ابزارهای مقدماتی قدرتمندی برای حسابرسان حرفه‌ای عمل می‌کنند. آن‌ها می‌توانند:
  • آسیب‌پذیری‌های رایج را سریعاً شناسایی کنند تا حسابرسان انسانی بتوانند بر مسائل پیچیده‌تر و خاص منطق تجاری تمرکز کنند.
  • بررسی‌های تکراری را خودکار کرده و سرعت فرآیند حسابرسی را به میزان قابل توجهی افزایش و هزینه‌ها را کاهش دهند.
  • یک گزارش پایه ارائه دهند که می‌تواند برای بررسی‌های دستی عمیق‌تر مورد استفاده قرار گیرد.

ارتقای شفافیت و اعتماد

فلسفه فناوری بلاک‌چین بر پایه تمرکززدایی و شفافیت بنا شده است. اسکنرهای قرارداد با در دسترس قرار دادن عملکردهای درونی قراردادهای هوشمند برای همگان، این اصل را تجسم می‌بخشند:

• تایید متن‌باز (Open-Source): اسکنرها با اجازه دادن به هر کسی برای بازرسی کد منبع تایید شده، با ماهیت متن‌باز بسیاری از پروژه‌های بلاک‌چینی همسو می‌شوند. این امر به جامعه قدرت می‌دهد تا ادعاهای یک قرارداد را بررسی و راستی‌آزمایی کنند.
• ایجاد اطمینان: وقتی کاربران بتوانند به طور مستقل عملکردهای یک قرارداد را تایید کنند، اعتماد به DAppها، پروتکل‌های دیفای و توسعه‌دهندگان آن‌ها افزایش می‌یابد. این شفافیت برای پذیرش گسترده فناوری‌های بلاک‌چین حیاتی است.
• کاهش عدم تقارن اطلاعاتی: اسکنرها با ارائه راهی به کاربران غیرفنی برای درک رفتار قرارداد (حتی از طریق تفسیرهای مبتنی بر هوش مصنوعی)، برتری کسانی که دانش فنی تخصصی دارند را کاهش داده و شرایط را برای همه یکسان می‌کنند.

تسهیل توسعه و عیب‌یابی

فراتر از امنیت، اسکنرهای قرارداد ابزارهای ارزشمندی برای توسعه‌دهندگان هستند که شیوه‌های کدنویسی بهتر را ترویج کرده و در چرخه پیچیده توسعه کمک می‌کنند:

• درک قراردادهای شخص ثالث: توسعه‌دهندگان اغلب نیاز دارند قراردادهای خود را با قراردادهای موجود ادغام کنند (مثلاً اتصال به استخر نقدینگی Uniswap). اسکنرها به آن‌ها اجازه می‌دهند تا به سرعت رابط‌ها، توابع و ساختارهای داده این قراردادهای خارجی را درک کنند.
• یادگیری و بهترین شیوه‌ها: توسعه‌دهندگان با تحلیل قراردادهای معتبر و پرکاربرد، می‌توانند از الگوهای طراحی اثبات شده یاد بگیرند، پیاده‌سازی‌های بهینه از نظر مصرف گس (Gas) را شناسایی کرده و شیوه‌های کدنویسی امن را اتخاذ کنند.
• عیب‌یابی پس از استقرار: حتی پس از استقرار، رفتارهای غیرمنتظره ممکن است رخ دهد. اسکنرها می‌توانند به شناسایی دقیق تابع یا تغییر وضعیتی که منجر به مشکل شده کمک کنند و تشخیص و حل سریع‌تر آن را (اگر قرارداد از طریق الگوهای پروکسی قابل ارتقا باشد) تسهیل نمایند.
• کنترل نسخه و تحلیل قابلیت ارتقا: برای قراردادهای قابل ارتقا، اسکنرها می‌توانند به مقایسه نسخه‌های مختلف قرارداد کمک کرده و تغییرات و آسیب‌پذیری‌های جدید احتمالی معرفی شده در طول ارتقا را برجسته کنند.

بینش عملیاتی و تحلیل عملکرد

اسکنرهای قرارداد همچنین پنجره‌ای رو به بهره‌وری عملیاتی و مصرف منابع قراردادهای هوشمند می‌گشایند:

• فرصت‌های بهینه‌سازی گس: اسکنرها با تحلیل درخت فراخوانی توابع و الگوهای ذخیره‌سازی، می‌توانند بخش‌هایی از کد را که گس بیش از حد مصرف می‌کنند شناسایی کرده و توسعه‌دهندگان را به سمت پیاده‌سازی‌های کارآمدتر برای کاهش هزینه تراکنش کاربران هدایت کنند.
• الگوهای ذخیره‌سازی و مدیریت وضعیت (State): درک نحوه ذخیره و مدیریت متغیرهای وضعیت توسط یک قرارداد برای امنیت و کارایی بسیار مهم است. اسکنرها می‌توانند چیدمان ذخیره‌سازی (Storage Layout) را ترسیم کنند.
• تحلیل لاگ‌های رویداد (Event Logging): قراردادها رویدادهایی را برای سیگنال دادن به اقدامات مهم صادر می‌کنند. اسکنرها اغلب می‌توانند این رویدادها را برجسته کنند که برای اپلیکیشن‌های آف‌چین (Off-chain) جهت نظارت بر فعالیت قرارداد و ادغام با سرویس‌های مختلف حیاتی است.
• درک وابستگی‌های قرارداد: شناسایی اینکه یک قرارداد با چه قراردادهای دیگری تعامل دارد، به ترسیم معماری کلی یک DApp و شناسایی نقاط شکست بالقوه یا اثرات آبشاری کمک می‌کند.

نحوه عملکرد اسکنرهای قرارداد اتریوم: بررسی فنی

قابلیت‌های اسکنرهای مدرن قرارداد اتریوم بر پایه چندین فرآیند فنی پیچیده بنا شده است که داده‌های خام بلاک‌چین را به بینش‌های قابل اجرا تبدیل می‌کند.

تایید کد منبع و دیکامپایل کردن (Decompilation)

در قلب بسیاری از اسکنرهای قرارداد، توانایی کار با کد منبع انسان‌خوان نهفته است.

• اهمیت کد منبع «تایید شده»: وقتی یک قرارداد هوشمند در بلاک‌چین اتریوم مستقر می‌شود، آنچه ذخیره می‌گردد بایت‌کد کامپایل شده آن است. برای اینکه یک اسکنر بتواند کد اصلی Solidity یا Vyper را تحلیل کند، توسعه‌دهندگان معمولاً باید قرارداد خود را با ارائه کد منبع اصلی، نسخه کامپایلر و آرگومان‌های سازنده به یک مرورگر بلاک‌چین مانند Etherscan «تایید» کنند. این فرآیند، بایت‌کد مستقر شده را به کد منبع انسان‌خوان مربوطه متصل می‌کند.
• کامپایلرها و بایت‌کد: یک کامپایلر (مانند solc برای سالیدیتی) کد منبع سطح بالا را می‌گیرد و آن را به بایت‌کد EVM ترجمه می‌کند؛ این همان چیزی است که در واقع در شبکه اتریوم اجرا می‌شود.
• دیکامپایلرها (Decompilers): در مواردی که کد منبع تایید نشده باشد، برخی اسکنرهای پیشرفته از دیکامپایلرها استفاده می‌کنند. یک دیکامپایلر تلاش می‌کند تا بایت‌کد را به شکلی انسان‌خوان‌تر، اغلب کدی شبیه به اسمبلی یا حتی شبه‌سالیدیتی، مهندسی معکوس کند. با این حال، دیکامپایل کردن کار پیچیده‌ای است و به دلیل از دست رفتن اطلاعات در طول فرآیند کامپایل (مانند نام متغیرها و کامنت‌ها)، به ندرت کد منبعی کامل و با کیفیت اصلی تولید می‌کند. با این وجود، دیکامپایلرها همچنان می‌توانند بینش‌های ارزشمندی از عملیات قرارداد ارائه دهند.

تکنیک‌های تحلیل ایستا (Static Analysis)

روش اصلی مورد استفاده توسط اسکنرهای قرارداد، تحلیل ایستا است؛ یعنی بررسی کد بدون اجرای واقعی آن. این رویکرد غیرتهاجمی اجازه پوشش گسترده و شناسایی زودهنگام مسائل را می‌دهد.

• تعریف: تحلیل ایستا شامل بررسی کد منبع (یا بایت‌کد دیکامپایل شده) برای الگوها، ساختارها و نقص‌های احتمالی بر اساس قوانین و الگوریتم‌های از پیش تعریف شده است.
• ابزارها و الگوریتم‌ها: اسکنرهای مدرن از طیف وسیعی از تکنیک‌ها استفاده می‌کنند:
  • گراف‌های جریان کنترل (CFGs): این نمایش‌های گرافیکی تمام مسیرهای اجرای ممکن در توابع یک قرارداد را ترسیم می‌کنند و به شناسایی کدهای غیرقابل دسترس یا نقاط تصمیم‌گیری پیچیده کمک می‌کنند.
  • تحلیل جریان داده (DFAs): این تحلیل ردیابی می‌کند که داده‌ها چگونه در طول قرارداد تعریف، استفاده و اصلاح می‌شوند و برای شناسایی متغیرهای مقداردهی نشده یا مدیریت نادرست داده‌ها مفید است.
  • تطبیق الگو (Pattern Matching): اسکنرها پایگاه داده‌ای از الگوهای آسیب‌پذیری شناخته شده را نگهداری کرده و کد را برای یافتن موارد مشابه اسکن می‌کنند.
  • اجرای نمادین (Symbolic Execution): یک تکنیک پیشرفته‌تر که در آن مقادیر ورودی به جای اعداد واقعی، به صورت نماد نمایش داده می‌شوند و به اسکنر اجازه می‌دهند تمام مسیرهای اجرای ممکن را بررسی کرده و شرایطی که تحت آن آسیب‌پذیری‌ها ممکن است رخ دهند را شناسایی کند.
• نمونه‌هایی از یافته‌ها: تحلیل ایستا می‌تواند مسائلی مانند موارد زیر را گزارش کند:
  • استفاده از ویژگی‌های منسوخ شده سالیدیتی.
  • توابعی که msg.sender را در مواقع لزوم چک نمی‌کنند.
  • فراخوانی‌های خارجی که به درستی در برابر حملات بازورودی محافظت نشده‌اند.
  • متغیرهایی که هرگز خوانده یا نوشته نمی‌شوند، که نشان‌دهنده کد مرده یا خطای منطقی است.

تحلیل پویا (رویکردهای مکمل)

در حالی که اسکنرهای اصلی بر تحلیل ایستا تمرکز دارند، یک حسابرسی امنیتی کامل اغلب با تحلیل پویا تکمیل می‌شود. تحلیل پویا شامل اجرای قرارداد در یک محیط کنترل شده (مانند یک شبکه تست یا یک EVM شبیه‌سازی شده) با ورودی‌های مختلف برای مشاهده رفتار آن است. این کار می‌تواند آسیب‌پذیری‌هایی را آشکار کند که فقط در زمان اجرا ظاهر می‌شوند. فازینگ (Fuzzing)، که در آن ورودی‌های تصادفی به قرارداد داده می‌شود، یک تکنیک رایج در تحلیل پویا است.

ادغام هوش مصنوعی و یادگیری ماشین

ادغام هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (ML) نشان‌دهنده لبه فناوری در قابلیت‌های اسکن قرارداد است که فراتر از تطبیق الگوی ساده عمل می‌کند.

• فراتر از الگوهای ساده: هوش مصنوعی می‌تواند آسیب‌پذیری‌های ظریف‌تر و پیچیده‌تری را شناسایی کند که چندین خط کد را در بر می‌گیرند یا شامل تعاملات پیچیده بین توابع هستند؛ مواردی که ممکن است از دید تحلیل‌گرهای ایستای سنتی پنهان بماند.
• تحلیل پیش‌بینانه: مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند بر روی مجموعه داده‌های وسیعی از قراردادهای امن و آسیب‌پذیر آموزش ببینند تا اکسپلویت‌های بالقوه را پیش‌بینی کرده یا بخش‌های «غیرعادی» کد را که از شیوه‌های امن منحرف شده‌اند، شناسایی کنند.
• پردازش زبان طبیعی (NLP): تکنیک‌های NLP می‌توانند در تفسیر کامنت‌های کد، توضیحات قرارداد و حتی نام متغیرها برای ساختن درک جامع‌تری از منطق مورد نظر قرارداد و تطبیق آن با کد واقعی برای یافتن تناقضات کمک کنند.
• کاهش مثبت/منفی کاذب: هوش مصنوعی می‌تواند یاد بگیرد که بین آسیب‌پذیری‌های واقعی و الگوهای کد بی‌خطر تفاوت قائل شود، در نتیجه تعداد «مثبت کاذب» (هشدارهای اشتباه) و «منفی کاذب» (آسیب‌پذیری‌های شناسایی نشده) را کاهش می‌دهد.
• تولید خلاصه و توضیحات: برای کاربران غیرفنی، هوش مصنوعی می‌تواند منطق پیچیده قرارداد را تفسیر کرده و خلاصه‌های قابل فهمی از عملکرد یک تابع، ریسک‌های احتمالی و تعاملات آن با سایر قراردادها تولید کند.

ویژگی‌های کلیدی و خروجی‌های یک اسکنر قدرتمند

یک اسکنر جامع قرارداد اتریوم طیف وسیعی از بینش‌ها و گزارش‌ها را ارائه می‌دهد که برای ذینفعان مختلف قابل استفاده است.

گزارش‌های آسیب‌پذیری

حیاتی‌ترین خروجی یک اسکنر، گزارش آسیب‌پذیری آن است که معمولاً شامل موارد زیر است:

• سطوح شدت (Severity): دسته‌بندی مسائل شناسایی شده (مانند بحرانی، بالا، متوسط، پایین، اطلاعاتی) برای کمک به اولویت‌بندی تلاش‌های اصلاحی.
• انواع خاص آسیب‌پذیری: توضیحات دقیق آسیب‌پذیری (مثلاً «آسیب‌پذیری بازورودی در تابع withdraw()»).
• محل کد: شماره خطوط دقیق یا تکه‌های کد که آسیب‌پذیری در آن‌ها شناسایی شده است.
• پیشنهادات اصلاحی: راهنمایی در مورد نحوه رفع مسائل شناسایی شده، که اغلب به بهترین شیوه‌ها یا الگوهای امنیتی استاندارد ارجاع می‌دهد.

خوانایی کد و بینش‌های طراحی

فراتر از نقص‌های امنیتی، اسکنرها می‌توانند معیارهای ارزشمندی درباره کیفیت کلی و ساختار قرارداد ارائه دهند:

• پیچیدگی سیکلوماتیک (Cyclomatic Complexity): معیاری که نشان‌دهنده پیچیدگی جریان کنترل برنامه است. پیچیدگی بالا می‌تواند به معنای کدی باشد که درک، تست و نگهداری آن دشوارتر است و پتانسیل بیشتری برای باگ دارد.
• گراف‌های فراخوانی توابع: نمایش‌های بصری از نحوه فراخوانی توابع مختلف در یک قرارداد یا در چندین قرارداد، که به درک وابستگی‌های متقابل کمک می‌کند.
• چیدمان ذخیره‌سازی: نقشه‌ای از نحوه ذخیره متغیرهای وضعیت که برای درک هزینه‌های گس و آسیب‌پذیری‌های بالقوه مرتبط با ذخیره‌سازی حیاتی است.

انطباق با استانداردها و رعایت بهترین شیوه‌ها

اسکنرها می‌توانند به طور خودکار بررسی کنند که آیا یک قرارداد به استانداردهای تعیین شده و بهترین شیوه‌های جامعه پایبند است یا خیر:

• انطباق با استانداردهای ERC: تایید اینکه آیا یک قرارداد توکن ERC-20 واقعاً تمام توابع و رویدادهای مورد نیاز را طبق استاندارد پیاده‌سازی کرده است یا خیر.
• الگوهای پیشنهادی جامعه: بررسی رعایت الگوهای کدنویسی امن و رد «آنتی‌‌پترن‌هایی» که در گذشته منجر به هک شده‌اند.

تحلیل مصرف گس

با توجه به هزینه‌های تراکنش در اتریوم، درک مصرف گس حیاتی است:

• شناسایی کدهای ناکارآمد: برجسته کردن توابع یا حلقه‌هایی که احتمالاً گس بیش از حد مصرف می‌کنند.
• تخمین هزینه‌های تراکنش: ارائه تخمینی از هزینه‌های گس برای فراخوانی توابع مختلف.

محدودیت‌ها و باورهای اشتباه

اگرچه اسکنرهای قرارداد اتریوم بسیار قدرتمند هستند، اما راهکاری معجزه‌آسا (Silver Bullet) نیستند و محدودیت‌های خاص خود را دارند.

1. جایگزین کامل نیستند: اسکنرهای خودکار ابزارهایی برای کمک هستند، نه جایگزین حسابرسی‌های جامع انسانی. آن‌ها در شناسایی الگوهای شناخته شده عالی هستند اما اغلب با نقص‌های منطقی پیچیده که نیاز به درک انسانی از «نیت» قرارداد دارد، مشکل دارند.
2. مثبت و منفی کاذب: مانند تمام ابزارهای امنیتی، اسکنرها ممکن است کدهای بی‌خطر را آسیب‌پذیر گزارش کنند یا بدتر از آن، یک آسیب‌پذیری واقعی را نادیده بگیرند. تکیه بیش از حد بدون تایید انسانی می‌تواند خطرناک باشد.
3. خطاهای منطقی غیرقابل شناسایی: برخی از شدیدترین آسیب‌پذیری‌ها از خطاهای منطقی ظریفی ناشی می‌شوند که تشخیص آن‌ها برای ابزارهای خودکار دشوار است، به خصوص اگر شامل تعاملات چند قراردادی باشند.
4. کدهای مبهم‌سازی شده (Obfuscated): بازیگران مخرب ممکن است عمداً کد خود را مبهم کنند (مثلاً با حذف نام متغیرها یا استفاده از جریان‌های کنترل پیچیده) تا مانع از تحلیل اسکنرها شوند.
5. پیچیدگی قراردادهای قابل ارتقا: قراردادهایی که با الگوهای قابلیت ارتقا (مانند پروکسی‌ها) ساخته شده‌اند، لایه‌های پیچیدگی بیشتری اضافه می‌کنند که اسکنر باید معماری پروکسی را درک کند تا بتواند لایه منطقی را به درستی تحلیل کند.
6. هزینه اسکنرهای پیشرفته: در حالی که ویژگی‌های تایید اولیه در مرورگرهای بلاک‌چین رایگان هستند، اسکنرهای بسیار پیشرفته با قابلیت‌های هوش مصنوعی و اجرای نمادین اغلب هزینه‌های قابل توجهی دارند.

آینده اسکن قراردادها

چشم‌انداز اسکن قراردادهای اتریوم به دلیل پیشرفت در هوش مصنوعی و افزایش پیچیدگی قراردادها، به طور مداوم در حال تکامل است.

• افزایش پیچیدگی هوش مصنوعی: اسکنرهای آینده احتمالاً از تکنیک‌های پیشرفته‌تر هوش مصنوعی برای درک تعاملات ظریف‌تر و پیش‌بینی بردارهای حمله جدید استفاده خواهند کرد.
• ادغام در IDEها و خط لوله CI/CD: برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها در مراحل اولیه توسعه، اسکنرها با محیط‌های توسعه (IDE) و خطوط لوله «ادغام مستمر/استقرار مستمر» ادغام خواهند شد تا هر کامیت کد را به صورت خودکار اسکن کنند.
• نظارت در زمان واقعی (Real-time): تکامل اسکنرها ممکن است شامل نظارت لحظه‌ای بر قراردادهای مستقر شده باشد تا الگوهای تراکنش مشکوک یا تغییرات وضعیتی که نشان‌دهنده حمله در حال وقوع است را شناسایی کنند.
• تایید رسمی (Formal Verification): با پیشرفت در اثبات خودکار قضایا، اسکنرها ممکن است بتوانند به طور رسمی عدم وجود باگ‌های خاصی را ثابت کنند و بالاترین سطح تضمین امنیتی را ارائه دهند.
• سازگاری با زنجیره‌های مختلف (Cross-Chain): با گسترش اکوسیستم بلاک‌چین، اسکنرها باید برای تحلیل قراردادها در زنجیره‌های مختلف سازگار با EVM و حتی معماری‌های غیر EVM تطبیق یابند.

در نهایت، اسکنرهای قرارداد اتریوم ابزارهای توانمندی هستند که سطوح بی‌سابقه‌ای از شفافیت و امنیت را به دنیای غیرمتمرکز می‌آورند. آن‌ها دسترسی به اطلاعات حیاتی قراردادها را دموکراتیزه کرده و به کاربران و توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند، ریسک‌ها را کاهش دهند و در توافق‌نامه‌های دیجیتالی که آینده امور مالی را تعریف می‌کنند، اعتماد ایجاد نمایند. با بلوغ اکوسیستم اتریوم، این اسکنرها به تکامل خود ادامه داده و به بخش جدایی‌ناپذیر حفظ سلامت و ایمنی شبکه گسترده قراردادهای هوشمند تبدیل خواهند شد.