پرسش‌های متداول زاما: بازگشایی آینده حریم خصوصی با رمزنگاری همومورفیک کامل (FHE)

1. زاما و آینده حریم خصوصی: نکات اساسی

زاما چیست و چگونه در حال متحول کردن رمزنگاری است؟

زاما یک شرکت رمزنگاری متن‌باز است که به کاربردی کردن رمزنگاری تمام‌همریخت (FHE) برای استفاده گسترده اختصاص یافته است. مأموریت آنها حفاظت از حریم خصوصی داده‌ها با اجازه دادن به برنامه‌ها برای پردازش داده‌ها بدون رمزگشایی آنها است. زاما ابزارها و زیرساخت‌های لازم را برای توسعه‌دهندگان فراهم می‌کند تا برنامه‌های حفظ حریم خصوصی را برای هوش مصنوعی و بلاکچین، بدون نیاز به مدرک دکترا در رمزنگاری، بسازند.

ZAMA/USDT برای معاملات پیش از عرضه در LBank Spot در دسترس است.

آسیب‌پذیری «پنجره افشای متن آشکار» (Plaintext Exposure Window) چیست؟

از لحاظ تاریخی، رمزنگاری تنها زمانی از داده‌ها محافظت می‌کرد که «در حالت استراحت» (ذخیره شده در هارد دیسک) یا «در حال انتقال» (در حال حرکت در اینترنت) بودند. با این حال، برای استفاده واقعی از داده‌ها (انجام یک محاسبه یا آموزش یک مدل هوش مصنوعی)، باید آنها را رمزگشایی کرده و به «متن آشکار» تبدیل کرد.

این لحظه رمزگشایی همان پنجره افشا است – یک آسیب‌پذیری که در آن ارائه‌دهندگان سرور، هکرها یا بدافزارها می‌توانند به اطلاعات حساس دسترسی پیدا کنند. فناوری زاما این پنجره را با اجازه دادن به محاسبات مستقیم روی داده‌های رمزگذاری شده می‌بندد.

«HTTPZ» چیست و چرا اهمیت دارد؟

HTTPZ چشم‌اندازی برای یک استاندارد جدید اینترنت است که زاما از آن حمایت می‌کند. همانطور که HTTPS انتقال داده‌ها را ایمن کرد، HTTPZ قصد دارد محاسبات داده‌ها را ایمن کند. در دنیای HTTPZ، رمزنگاری سرتاسری در کل چرخه حیات استفاده از داده‌ها وجود دارد و اطمینان می‌دهد که ارائه‌دهندگان خدمات هرگز داده‌های خام کاربر را نمی‌بینند.

2. بررسی عمیق: فناوری اصلی زاما (TFHE و Concrete)

رمزنگاری تمام‌همریخت (FHE) چیست؟

FHE اغلب «جام مقدس» رمزنگاری نامیده می‌شود. این فناوری به رایانه‌ها اجازه می‌دهد تا عملیات ریاضی را روی داده‌های رمزگذاری شده (متن رمز) انجام دهند و یک نتیجه رمزگذاری شده تولید کنند. هنگامی که کاربر این نتیجه را رمزگشایی می‌کند، دقیقاً با آنچه پاسخ می‌بود اگر محاسبه روی داده‌های رمزگشایی نشده انجام می‌شد، مطابقت دارد.

TFHE در مقابل FHE سنتی: زاما چگونه مشکلات سرعت را حل می‌کند؟

راه‌حل‌های FHE سنتی اغلب کند هستند و «نویز» ریاضی جمع‌آوری می‌کنند که داده‌ها را خراب می‌کند. زاما از رمزنگاری تمام‌همریخت تورس (TFHE) استفاده می‌کند که دو مزیت متمایز را ارائه می‌دهد:

بوت‌استرپینگ قابل برنامه‌ریزی: مکانیزمی که «نویز» را پاک می‌کند و متن رمز را در طول محاسبات بدون رمزگشایی آن تازه‌سازی می‌کند.
سرعت دقیق (Granular Speed): TFHE محاسبات را به مراحل کوچک تقسیم می‌کند و به برنامه‌های پیچیده اجازه می‌دهد کارآمد اجرا شوند.

چارچوب Concrete برای توسعه‌دهندگان چیست؟

Concrete کامپایلر زاما است که برای پر کردن شکاف بین رمزنگاری و مهندسی نرم‌افزار طراحی شده است. این امکان را به توسعه‌دهندگان می‌دهد تا کد را به زبان‌های استاندارد مانند Rust یا Python بنویسند. سپس کامپایلر به طور خودکار این منطق را به مدارهای آماده FHE ترجمه می‌کند. این امر FHE را برای توسعه‌دهندگانی که تخصص عمیقی در رمزنگاری ندارند، قابل دسترس می‌سازد.

3. موارد استفاده زاما: گشودن حریم خصوصی در هوش مصنوعی و بلاکچین

fhEVM چیست؟

fhEVM (ماشین مجازی اتریوم تمام‌همریخت) یک موتور قرارداد هوشمند تخصصی و سازگار با اتریوم است. این به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد تا قراردادهای هوشمندی ایجاد کنند که در آن داده‌های تراکنش به صورت رمزگذاری شده روی بلاکچین باقی می‌مانند. این امر مشکلات عمده بلاکچین را حل می‌کند، مانند:

• فرانت‌رانینگ (Front-running): مهاجمان نمی‌توانند تراکنش‌های در حال انتظار را ببینند تا از آنها سوءاستفاده کنند.
• MEV (حداکثر ارزش قابل استخراج): استخراج‌کنندگان نمی‌توانند تراکنش‌ها را بر اساس ارزش آنها مرتب کنند زیرا ارزش پنهان است.
• حریم خصوصی: کاربران می‌توانند بدون افشای موجودی یا استراتژی‌های خود به عموم معامله کنند.

زاما چگونه حریم خصوصی هوش مصنوعی را بهبود می‌بخشد؟

در حال حاضر، استفاده از هوش مصنوعی نیازمند ارسال داده‌های شما به یک شخص ثالث (مانند OpenAI یا Google) است. زاما هوش مصنوعی رمزگذاری شده را فعال می‌کند، که در آن:

• مراقبت‌های بهداشتی: بیمارستان‌ها می‌توانند از هوش مصنوعی ابری برای تشخیص بیماران بر اساس اسکن‌های پزشکی رمزگذاری شده استفاده کنند بدون اینکه ارائه‌دهنده ابری هرگز داده‌های بیمار را «ببیند».
• تشخیص چهره: سیستم‌ها می‌توانند هویت را بدون ذخیره یا دسترسی به تصویر بیومتریک واقعی تأیید کنند.

4. توکنومیک $ZAMA و پذیرش بازار

کاربرد توکن $ZAMA: اقتصاد چگونه کار می‌کند؟

توکن $ZAMA به عنوان سوخت برای شبکه محرمانه عمل می‌کند. کاربردهای اصلی آن عبارتند از:

• جوایز محاسباتی: ترغیب اپراتورهای مستقل برای اجرای محاسبات FHE.
• گس و کارمزد: پرداخت برای خدمات رمزنگاری و رمزگشایی.
• حاکمیت شبکه: مدیریت شبکه رمزگشایی آستانه برای جلوگیری از تمرکزگرایی.

نکات برجسته حراج محرمانه زاما در سال 2026 چیست؟

در اوایل سال 2026، زاما مقیاس‌پذیری خود را از طریق یک حراج محرمانه هلندی اثبات کرد که 118.5 میلیون دلار ارزش متعهد شده جمع‌آوری کرد. نکته مهم این است که حراج از FHE برای محاسبه قیمت تسویه (0.05 دلار) بدون افشای اندازه پیشنهادات فردی استفاده کرد و اثبات کرد که حریم خصوصی و شفافیت می‌توانند به صورت همزمان روی بلاکچین وجود داشته باشند.

5. مقایسه فناوری: زاما در مقابل ZK در مقابل TEEها

FHE در مقابل اثبات‌های دانش صفر (ZK): تفاوت چیست؟

• اثبات‌های ZK برای تأیید هستند (اثبات اینکه شما یک راز را می‌دانید بدون اینکه آن را فاش کنید).
• زاما (FHE) برای محاسبات است (پردازش داده‌ها در حالی که پنهان می‌مانند).
• نتیجه: از ZK برای مقیاس‌پذیری و ورود به سیستم استفاده کنید؛ از FHE برای اجرای برنامه‌ها روی داده‌های خصوصی استفاده کنید.

زاما در مقابل محیط‌های اجرای مورد اعتماد (TEEs): کدام ایمن‌تر است؟

TEEs (مانند Intel SGX) به اعتماد سخت‌افزاری متکی هستند – شما باید به سازنده تراشه اعتماد کنید که بک‌دور ندارد. زاما به ریاضیات متکی است، نه سخت‌افزار. FHE یک استاندارد امنیتی بالاتر ارائه می‌دهد زیرا داده‌ها هرگز رمزگشایی نمی‌شوند، حتی در داخل پردازنده.

محدودیت‌های فعلی FHE زاما چیست؟

• عملکرد: FHE از نظر محاسباتی فشرده است و در حال حاضر کندتر از پردازش متن آشکار است.
• پذیرش: اکوسیستم جوان است؛ پشتیبانی کیف پول و ابزار برای fhEVM هنوز در حال گسترش است.
• قوانین: صنایع با انطباق بالا (بهداشت/مالی) هنوز در حال تدوین استانداردها برای پذیرش FHE هستند.