SEDAGiá

(SEDA)

SEDA là một blockchain Layer 1 mô-đun được thiết kế cho cơ sở hạ tầng oracle có thể lập trình, kết nối dữ liệu thế giới thực với bất kỳ blockchain nào. Không giống như các oracle "plug-and-play" truyền thống với nguồn cấp dữ liệu cố định, SEDA giới thiệu "Oracle Programs". Đây là những chỉ dẫn tùy chỉnh, không cần tin cậy (trustless) mà các nhà phát triển viết để xác định chính xác dữ liệu cần tìm nạp từ internet và cách tính toán nó on-chain. Điều này cho phép sự linh hoạt chưa từng có, cho phép các hoạt động phức tạp như tính giá trung bình từ nhiều nguồn hoặc truy xuất dữ liệu riêng tư cụ thể, giải quyết "Vấn đề Oracle" bằng cách làm cho việc truy cập dữ liệu hoàn toàn có thể tùy chỉnh và không cần cấp phép (permissionless).

SEDA là sự phát triển trực tiếp của Flux Protocol. Dự án đã đổi thương hiệu vào đầu năm 2023 thành SEDA, viết tắt của "Secure Data Access" (Truy cập Dữ liệu An toàn). Thay đổi này được thực hiện để phản ánh tốt hơn sứ mệnh mở rộng của nó và những tiến bộ công nghệ trong việc tạo ra một lớp dữ liệu mô-đun. Chủ sở hữu token Flux ($FLX) ban đầu đã được cấp cơ hội nâng cấp 1:1 lên token SEDA trong quá trình ra mắt mainnet, đảm bảo quá trình chuyển đổi liền mạch cho cộng đồng hiện có.

Token SEDA có nhiều tiện ích cốt lõi. Nó được sử dụng để Staking, nơi các chủ sở hữu bảo mật mạng và kiếm phần thưởng. Các giao thức phải Burn token SEDA để yêu cầu dữ liệu, với các yêu cầu phức tạp hơn đòi hỏi lượng burn lớn hơn, tạo ra một cơ chế nhu cầu. Chủ sở hữu tham gia vào Quản trị (Governance), bỏ phiếu về các thông số giao thức quan trọng như mặc định sao chép và phân bổ quỹ kho bạc. Cuối cùng, token SEDA đóng vai trò là Phần thưởng cho các trình xác thực (validators) và nhà cung cấp dữ liệu, khuyến khích họ duy trì tính toàn vẹn và khả năng sẵn có của dữ liệu của mạng.

Tổng nguồn cung của SEDA được giới hạn nghiêm ngặt ở mức 1 tỷ (1.000.000.000) token. Dự án sử dụng mô hình tokenomics lai để quản lý lưu thông. Nó mang tính lạm phát thông qua phần thưởng staking, vì các token mới được đúc để bù đắp cho các trình xác thực (validators) để bảo mật mạng. Tuy nhiên, nó cũng mang tính giảm phát (deflationary) nhờ cơ chế "request-to-burn" độc đáo của nó. Khi các giao thức yêu cầu dữ liệu thông qua Oracle Programs, một lượng SEDA token nhất định sẽ bị loại bỏ vĩnh viễn khỏi lưu thông, cân bằng áp lực lạm phát từ staking và hướng tới một hệ sinh thái bền vững.

Người dùng có thể stake SEDA token bằng cách ủy quyền chúng cho một trình xác thực (validator) trên chuỗi SEDA, điển hình là sử dụng các ví tương thích với Cosmos như Keplr. Quá trình này giúp bảo mật mạng, và những người stake kiếm được Tỷ lệ Phần trăm Hàng năm (APR), hiện ước tính khoảng 6,5%. Nếu người dùng quyết định unstake hoặc hủy ủy quyền (undelegate) token của họ, có một khoảng thời gian unbonding bắt buộc là 21 ngày. Trong thời gian này, các token bị khóa và không thể giao dịch hoặc kiếm phần thưởng staking, một tính năng bảo mật phổ biến trong các mạng Proof-of-Stake.

SEDA được thiết kế để hoàn toàn không phụ thuộc vào chuỗi (chain-agnostic), nghĩa là nó có thể hỗ trợ nhiều mạng blockchain khác nhau. Nó đạt được sự linh hoạt này thông qua mô hình "Prover and Solver" sáng tạo của mình, loại bỏ nhu cầu triển khai oracle gốc trên mọi chuỗi. Mô hình này cho phép SEDA bắc cầu dữ liệu đến bất kỳ chuỗi tương thích EVM nào, như Ethereum, Base và Polygon, cũng như các hệ sinh thái đa dạng khác. Cách tiếp cận này đảm bảo khả năng tương thích rộng rãi, cho phép các blockchain khác nhau truy cập dữ liệu thế giới thực không cần tin cậy (trustless), không cần cấp phép (permissionless) mà không tốn chi phí tích hợp trực tiếp, mở rộng phạm vi tiếp cận của nó đến các chuỗi "long-tail".