PonziGiá

(PONZI)

Mô hình Ponzi là một hình thức lừa đảo đầu tư, trong đó lợi nhuận trả cho các nhà đầu tư trước được lấy từ vốn của các nhà đầu tư mới hơn, chứ không phải từ lợi nhuận thực tế. Mô hình gian lận này đòi hỏi một dòng tiền mới liên tục để duy trì và chắc chắn sẽ sụp đổ khi các khoản đầu tư mới dừng lại hoặc khi một số lượng lớn nhà đầu tư đồng loạt rút tiền. Nó tạo ra ảo ảnh về khả năng sinh lời và thành công, nhưng nền tảng của nó vốn không bền vững và được thiết kế để thất bại, khiến hầu hết những người tham gia, đặc biệt là những người tham gia sau, phải chịu tổn thất đáng kể.

Trong không gian crypto và Web3, các mô hình Ponzi thường ngụy trang dưới dạng các cơ hội hợp pháp như nền tảng staking, farm lợi nhuận (yield farms), hoặc các chương trình đầu tư hứa hẹn lợi nhuận đặc biệt cao, đảm bảo với rủi ro tối thiểu. Chúng có thể tận dụng các đợt phát hành coin ban đầu (ICOs) hoặc sử dụng các mô hình kinh doanh khó hiểu để thu hút người tham gia. Tiền từ các nhà đầu tư mới sau đó được sử dụng để trả cho các nhà đầu tư hiện có, duy trì một vẻ ngoài lừa dối về lợi nhuận béo bở. Việc thiếu quy định rõ ràng và tính chất phức tạp của một số dự án Web3 có thể khiến các mô hình này khó bị phát hiện hơn đối với các nhà đầu tư không nghi ngờ.

Các dấu hiệu cảnh báo chính bao gồm lời hứa hẹn lợi nhuận cao được đảm bảo với ít rủi ro, thiếu minh bạch về mô hình kinh doanh hoặc danh tính đội ngũ, và việc nhấn mạnh mạnh mẽ vào việc tuyển mộ nhà đầu tư mới thông qua tiền thưởng giới thiệu. Khó khăn hoặc trì hoãn trong việc rút tiền, giải thích mơ hồ hoặc quá phức tạp về cách tạo ra lợi nhuận, và việc thiếu tiện ích thực sự cho token liên quan ngoài mục đích đầu cơ cũng là những chỉ số mạnh mẽ. Thao túng giá giả tạo bởi các nhà phát triển để tạo ra nhu cầu giả là một chiến thuật phổ biến khác được sử dụng bởi các dự án lừa đảo.

Để đánh giá một dự án, hãy cẩn thận xem xét nó dựa trên các dấu hiệu cảnh báo đã được xác định. Nghiên cứu sự tuân thủ quy định, tính minh bạch của đội ngũ và sự rõ ràng trong mô hình kinh doanh của nó. Cẩn trọng với các dự án đưa ra lợi nhuận được đảm bảo không thực tế và những dự án phụ thuộc nhiều vào việc tuyển mộ nhà đầu tư mới. Kiểm tra tokenomics để xem liệu phần thưởng có bền vững hay chỉ dựa vào một cơ sở người dùng đang mở rộng. Điều tra danh tiếng của đội ngũ phát triển và đảm bảo dự án có một trường hợp sử dụng rõ ràng, đổi mới vượt ra ngoài mục đích đầu cơ thuần túy. Các dự án hợp pháp sẽ có hoạt động rõ ràng, giá trị có thể kiểm chứng và các giao dịch tài chính minh bạch.

Để tránh các mô hình này, luôn thực hiện thẩm định kỹ lưỡng đối với bất kỳ dự án nào, xác minh tính hợp pháp và đảm bảo tuân thủ quy định. Luôn giữ thái độ hoài nghi đối với bất kỳ lời hứa hẹn lợi nhuận cao, được đảm bảo nào, hiểu rằng tất cả các khoản đầu tư hợp pháp đều có rủi ro. Yêu cầu sự minh bạch về tài chính, mô hình kinh doanh của dự án và danh tính của đội ngũ cốt lõi. Cảnh giác với các chiến thuật tiếp thị hung hăng, đặc biệt là những chiến thuật tạo ra "sợ bỏ lỡ" (FOMO) hoặc phụ thuộc nhiều vào tiền thưởng giới thiệu. Ưu tiên các dự án có trường hợp sử dụng rõ ràng, đổi mới và đội ngũ phát triển uy tín, tránh các dự án thuần túy mang tính đầu cơ.

Việc đưa từ "Ponzi" vào tên dự án một cách rõ ràng ngay lập tức báo hiệu sự thận trọng và giám sát cực độ vì nó trực tiếp đề cập đến một hình thức lừa đảo đầu tư tai tiếng. Lựa chọn đặt tên này cho thấy hoặc là sự thiếu hiểu biết đáng báo động về đạo đức đầu tư, một nỗ lực cố ý nhằm tạo ra sự châm biếm có thể gây hiểu lầm nghiêm trọng, hoặc một sự thừa nhận cay độc về bản chất gian lận của nó. Với những rủi ro vốn có và sự phổ biến của các vụ lừa đảo trong ngành Web3 non trẻ, một cái tên như vậy ngụ ý mạnh mẽ rằng dự án hoạt động như một mô hình lừa đảo, được thiết kế để lừa gạt nhà đầu tư bằng cách bắt chước cấu trúc không bền vững của một mô hình Ponzi truyền thống.