Perpetual ProtocolGiá

(PERP)

Perpetual Protocol là một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) được thiết kế chuyên biệt để giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perpetual futures). Khác với các hợp đồng tương lai truyền thống có ngày đáo hạn, hợp đồng vĩnh cửu cho phép người dùng duy trì vị thế vô thời hạn. Giao thức này cho phép nhà giao dịch tiếp cận nhiều loại tài sản khác nhau, chẳng hạn như BTC và ETH, với đòn bẩy — lên đến 50x trong phiên bản mới nhất — trong khi vẫn duy trì quyền tự lưu ký (self-custody) đối với tài sản của mình. Giao thức hoạt động chủ yếu trên các mạng lưới Layer 2 để đảm bảo tốc độ giao dịch nhanh và phí thấp.

Perpetual Protocol đã phát triển qua nhiều phiên bản. Phiên bản v2 đã chuyển nền tảng sang mạng lưới Optimism và sử dụng thanh khoản tập trung (concentrated liquidity) để cải thiện hiệu quả sử dụng vốn. Bản cập nhật mới nhất, v3, giới thiệu một kiến trúc module được gọi là Smart Liquidity Framework. Điều này cho phép các mô hình thanh khoản đa dạng, chẳng hạn như các hệ thống dựa trên oracle hoặc phòng hộ giao ngay (spot-hedged). Ngoài ra, v3 hỗ trợ các tính năng nâng cao như ký quỹ chéo (cross-margining) và hạn mức đòn bẩy cao hơn, cung cấp một môi trường linh hoạt hơn cho cả nhà giao dịch chuyên nghiệp và các nhà phát triển.

Không giống như các công cụ Tạo lập thị trường tự động (AMM) tiêu chuẩn yêu cầu hoán đổi token thực tế, Perpetual Protocol sử dụng Virtual Automated Market Maker (vAMM) để khám phá giá. Trong hệ thống này, tài sản thế chấp của người dùng được lưu trữ trong một kho tiền riêng biệt an toàn được gọi là Clearinghouse, thay vì nằm bên trong chính pool thanh khoản. vAMM sử dụng các công thức toán học để xác định giá, cho phép người dùng giao dịch với đòn bẩy mà không cần một bên đối ứng trực tiếp cho mỗi giao dịch. Cơ chế này đảm bảo thanh khoản luôn sẵn có cho nhiều thị trường khác nhau trong khi vẫn giữ an toàn cho tài sản thế chấp cơ sở.

Token PERP đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái của giao thức, phục vụ mục đích quản trị và staking. Bằng cách staking PERP, người dùng có thể tham gia vào mô hình vote-escrow để nhận vePERP. Việc nắm giữ vePERP cấp cho người dùng quyền biểu quyết đối với các nâng cấp giao thức và một phần phí giao dịch do nền tảng tạo ra. Thông qua các chương trình chia sẻ phí cụ thể, những phần thưởng này được phân phối cho những người nắm giữ vePERP bằng USDC và các token bổ sung, khuyến khích sự tham gia dài hạn và gắn kết với sự phát triển của giao thức. Tổng cung được giới hạn ở mức 150 triệu token.

Perpetual Protocol chủ yếu được triển khai trên mạng lưới Layer 2 Optimism, nơi cung cấp tính bảo mật của Ethereum với chi phí thấp hơn đáng kể. Giao thức cũng đã mở rộng sự hiện diện sang các giải pháp mở rộng khác như Base và Arbitrum. Để bắt đầu giao dịch, người dùng chuyển tài sản qua cầu nối (bridge) đến các mạng lưới này. Giao thức hỗ trợ hệ thống đa tài sản thế chấp (multi-collateral), cho phép nhà giao dịch sử dụng nhiều loại tài sản khác ngoài USDC. Danh sách này bao gồm ETH, Wrapped ETH (WETH), OP, FRAX, và USDT, giúp người dùng linh hoạt hơn trong việc quản lý ký quỹ và vị thế của mình.

So với các nền tảng phái sinh phi tập trung khác, Perpetual Protocol tạo nên sự khác biệt thông qua kiến trúc module và việc sử dụng thanh khoản tập trung, giúp giao thức trở nên cực kỳ thân thiện với các nhà phát triển xây dựng hệ sinh thái. Khi so sánh với các sàn giao dịch tập trung (CEX), nó mang lại lợi thế cốt lõi là quyền tự lưu ký; người dùng luôn giữ quyền kiểm soát hoàn toàn đối với khóa cá nhân và tài sản của họ. Ngoài ra, nó cung cấp một môi trường không cần cấp phép (permissionless) mà không có các rào cản xác minh danh tính truyền thống, trong khi vẫn cung cấp các công cụ cấp chuyên nghiệp như đòn bẩy cao và cơ hội kiếm phí cho các nhà cung cấp thanh khoản.