کاوشگرهای بیس چگونه شفافیت شبکه را فراهم می‌کنند؟

پرده‌برداری از شبکه بیس: نقش اکسپلوررهای بلاکچین در شفافیت

تکامل سریع فناوری بلاکچین دوران جدیدی از اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز و دارایی‌های دیجیتال را آغاز کرده است. با این حال، برای اینکه این نوآوری‌ها واقعاً شکوفا شوند، درک و تأیید عملیات زیربنایی آن‌ها امری حیاتی است. اینجاست که مفهوم «شفافیت شبکه» به ویژه برای راهکارهای لایه ۲ مانند بیس (Base) اهمیت پیدا می‌کند. شبکه بیس که توسط کوین‌بیس توسعه یافته است، با هدف مقیاس‌پذیری اتریوم از طریق فراهم کردن محیطی مقرون‌به‌صرفه‌تر و کارآمدتر برای اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (dApps) ایجاد شده است. اما کاربران، توسعه‌دهندگان و حتی نهادهای نظارتی چگونه می‌توانند از عملکردهای پیچیده این شبکه آگاه شوند؟ پاسخ در ابزارهای قدرتمندی به نام اکسپلوررهای بلاکچین بیس نهفته است.

شفافیت شبکه در بلاکچین در اصل به توانایی هر فرد برای مشاهده و تأیید تمامی تراکنش‌ها، بلاک‌ها، تعاملات قراردادهای هوشمند و تغییرات کلی وضعیت شبکه اشاره دارد. برخلاف سیستم‌های مالی سنتی که اغلب در هاله‌ای از ابهام قرار دارند، یک سیستم بلاکچینی خوش‌ساخت بر پایه اصل دفتر کل باز و قابل تأیید بنا شده است. اکسپلوررهای بیس پنجره‌های ضروری رو به این دفتر کل هستند که داده‌های پیچیده و رمزنگاری شده بلاکچین بیس را به فرمتی قابل دسترس و خوانا برای انسان ترجمه می‌کنند. آن‌ها با تبدیل داده‌های خام هگزادسیمال به ورودی‌های قابل درک، بلاکچین را ابهام‌زدایی کرده و بدین ترتیب اعتماد، پاسخگویی و مشارکت آگاهانه را در اکوسیستم بیس تقویت می‌کنند.

مکانیسم یک اکسپلورر بیس: داده‌ها چگونه جمع‌آوری و ارائه می‌شوند

برای ارائه این شفافیت ارزشمند، اکسپلوررهای بیس از یک معماری پیشرفته برای دریافت، پردازش، ذخیره‌سازی و ارائه حجم عظیمی از داده‌های آن‌چین (on-chain) استفاده می‌کنند. سفر از یک رویداد خام بلاکچینی تا نمایش در رابط کاربری، شامل چندین مرحله حیاتی است:

دریافت و ایندکس‌گذاری داده‌ها

اولین گام برای هر اکسپلورر بلاکچین، اتصال به شبکه بیس (به‌ویژه نودهای کامل آن) و گوش دادن مداوم به بلاک‌های جدید به محض تأیید و اضافه شدن آن‌ها به زنجیره است. این فرآیند شامل موارد زیر است:

1. اتصال به نود (نود کانکشن): اکسپلوررها اتصال خود را با چندین نود کامل بیس حفظ می‌کنند تا از در دسترس بودن بالا و یکپارچگی داده‌ها اطمینان حاصل کنند. این نودها تمام تاریخچه بلاکچین بیس را تکثیر می‌کنند.
2. پردازش جریان بلاک‌ها: با استخراج یا تأیید بلاک‌های جدید (در مورد بیس، نهایی شدن در اتریوم)، بک‌اند اکسپلورر به‌طور مداوم این جریان داده را دریافت می‌کند. هر بلاک شامل یک هدر و لیستی از تراکنش‌هاست.
3. تجزیه تراکنش‌ها (پارسینگ): برای هر تراکنش در یک بلاک، اکسپلورر جزئیات آن را تجزیه می‌کند: فرستنده، گیرنده، مقدار، گس مصرف شده، قیمت گس، داده‌های ورودی (برای فراخوانی قراردادهای هوشمند) و موارد دیگر.
4. رمزگشایی رویدادهای قرارداد هوشمند: زمانی که با قراردادهای هوشمند تعامل برقرار می‌شود، آن‌ها اغلب «رویدادها» یا «لاگ‌هایی» را منتشر می‌کنند؛ نقاط داده ساختاریافته‌ای که نشان‌دهنده اقدامات خاصی مانند انتقال توکن (رویداد Transfer)، اضافه کردن نقدینگی (رویداد PairCreated) یا فراخوانی توابع هستند. اکسپلورر این رویدادها را رمزگشایی می‌کند که برای درک رفتار قرارداد فراتر از داده‌های خام تراکنش ضروری است.
5. ردیابی تغییر وضعیت (State Change): اکسپلوررها همچنین تغییرات در وضعیت شبکه، مانند به‌روزرسانی موجودی حساب‌ها، ذخیره‌سازی قراردادهای هوشمند یا مالکیت توکن‌ها را مانیتور می‌کنند.
6. ایندکس‌گذاری (فهرست‌بندی): برای امکان‌پذیر ساختن جستجوی سریع و کارآمد، تمام داده‌های دریافتی به شدت ایندکس‌گذاری می‌شوند. کتابخانه‌ای با میلیون‌ها کتاب را تصور کنید؛ بدون فهرست، یافتن یک کتاب خاص غیرممکن خواهد بود. به همین ترتیب، اکسپلوررها برای آدرس‌ها، هش تراکنش‌ها، شماره بلاک‌ها، شناسه‌های توکن و آدرس قراردادهای هوشمند ایندکس می‌سازند تا کاربران بتوانند فوراً اطلاعات خاصی را بازیابی کنند. این فرآیند ایندکس‌گذاری مداوم است و برای همگام شدن با جریان لحظه‌ای داده‌های بلاکچین به منابع محاسباتی قابل توجهی نیاز دارد.

مدیریت پایگاه داده

حجم عظیم داده‌های تولید شده توسط بلاکچینی مانند بیس، نیازمند یک زیرساخت پایگاه داده قدرتمند و مقیاس‌پذیر است. اکسپلوررها تمام داده‌های تجزیه و ایندکس شده را در پایگاه‌های داده تخصصی ذخیره می‌کنند. این پایگاه‌های داده برای موارد زیر بهینه‌سازی شده‌اند:

• توان عملیاتی بالای نوشتن: برای مدیریت ورود مداوم بلاک‌ها و تراکنش‌های جدید.
• تأخیر کم در خواندن: برای پاسخگویی آنی به جستجوهای کاربران.
• ظرفیت ذخیره‌سازی انبوه: با رشد بلاکچین، حجم داده‌ها نیز افزایش می‌یابد.
• یکپارچگی و افزونگی داده‌ها: برای اطمینان از دقت و در دسترس بودن داده‌ها، که اغلب از سیستم‌های پایگاه داده توزیع شده و استراتژی‌های بک‌آپ استفاده می‌شود.

طراحی این پایگاه داده برای عملکرد اکسپلورر حیاتی است و به آن اجازه می‌دهد تا به سرعت تاریخچه تراکنش‌های یک آدرس را بازیابی کند یا تمام تراکنش‌های یک بلاک خاص را حتی از میان میلیاردها ورودی تاریخی لیست کند.

طراحی رابط کاربری (UI)

آخرین و شاید مهم‌ترین مرحله برای شفافیت، ارائه این داده‌های پیچیده در یک رابط کاربری بصری و قابل دسترس است. یک UI خوش‌ساخت چیزی است که دریایی از داده‌های رمزنگاری شده را به اطلاعات کاربردی برای کاربر عادی تبدیل می‌کند. این شامل موارد زیر است:

• قابلیت جستجو: یک نوار جستجوی برجسته که به کاربران اجازه می‌دهد هش تراکنش، شماره بلاک، آدرس کیف پول یا آدرس قرارداد هوشمند را برای دریافت اطلاعات مربوطه وارد کنند.
• نمایش سلسله‌مراتبی اطلاعات: داده‌ها اغلب به صورت سلسله‌مراتبی ارائه می‌شوند و به کاربران اجازه می‌دهند از یک نمای کلی (مانند خلاصه بلاک) شروع کرده و سپس به جزئیات دقیق‌تر (مانند تراکنش‌های فردی درون آن بلاک) دسترسی پیدا کنند.
• فرمت‌بندی خوانا برای انسان: تبدیل مقادیر هگزادسیمال، تایم‌استمپ‌های یونیکس و بایت‌کدهای خام به معادل‌های قابل فهم مانند مقادیر ETH، تاریخ/زمان محلی و فراخوانی‌های رمزگشایی شده توابع.
• دسته‌بندی و فیلتر کردن: ارائه گزینه‌هایی برای فیلتر کردن تراکنش‌ها بر اساس نوع (مانند انتقال توکن، تعامل با قرارداد)، وضعیت (در انتظار، موفق، ناموفق) یا بازه زمانی.
• بصری‌سازی: برخی اکسپلوررها از نمودارها و گراف‌ها برای نمایش فعالیت شبکه، روند قیمت گس یا توزیع توکن‌ها استفاده می‌کنند تا تصویر روشن‌تری از سلامت و پویایی شبکه ارائه دهند.

ویژگی‌های کلیدی اکسپلوررهای بیس و نقش آن‌ها در شفافیت

اکسپلوررهای بیس مجموعه‌ای از ویژگی‌ها را ارائه می‌دهند که هر کدام به نوعی در شفافیت کلی شبکه نقش دارند:

ردیابی و تأیید تراکنش‌ها

این احتمالاً پرکاربردترین ویژگی است. کاربران می‌توانند:

• جستجو با هش تراکنش: یک هش منحصر به فرد تراکنش را برای دریافت تمام جزئیات مربوط به یک انتقال یا تعامل قرارداد هوشمند وارد کنند.
• مشاهده جزئیات تراکنش: این شامل وضعیت تراکنش (در انتظار، موفق، ناموفق)، بلاک دقیقی که تراکنش در آن قرار گرفته، برچسب زمانی، آدرس فرستنده، آدرس گیرنده (یا آدرس قرارداد هوشمند)، مقدار منتقل شده (مثلاً ETH یا USDC) و کارمزد گس پرداخت شده است.
• بررسی داده‌های ورودی: برای تعاملات قرارداد هوشمند، داده‌های ورودی خام اغلب می‌توانند رمزگشایی شوند تا تابع فراخوانی شده و پارامترهای ارسال شده را نشان دهند و بینشی از عملکرد قرارداد ارائه دهند.

نقش در شفافیت: به کاربران اجازه می‌دهد تأیید کنند که وجوه آن‌ها ارسال یا دریافت شده است، یا تعامل با قرارداد هوشمند طبق انتظار انجام شده است. این ابزار مدرکی غیرقابل انکار برای یک رویداد آن‌چین ارائه می‌دهد.

تحلیل بلاک و تاریخچه

اکسپلوررها به کاربران اجازه می‌دهند واحدهای بنیادی بلاکچین یعنی بلاک‌ها را بررسی کنند. برای هر بلاک، کاربران می‌توانند ببینند:

• ارتفاع بلاک (Block Height): شماره سریال منحصر به فرد بلاک.
• برچسب زمانی: زمان ایجاد بلاک.
• تأییدکننده/پیشنهاددهنده: موجودیتی که بلاک را پیشنهاد داده است.
• گس مصرفی/محدودیت گس: کل گس مصرف شده توسط تراکنش‌های درون بلاک و حداکثر گس مجاز.
• تعداد تراکنش‌ها: چه تعداد تراکنش در آن بلاک خاص گنجانده شده است.
• پاداش بلاک: پاداش‌هایی که به پیشنهاددهنده داده می‌شود (اگرچه ماهیت لایه ۲ بیس به این معناست که پاداش‌ها عمدتاً برای ترتیب‌گذاری در اتریوم هستند).
• هش والد (Parent Hash): هش بلاک قبلی که نشان‌دهنده یکپارچگی زنجیره است.

نقش در شفافیت: یک رکورد زمانی و تغییرناپذیر از تمام فعالیت‌های شبکه ارائه می‌دهد. کاربران می‌توانند تاریخچه شبکه را بلاک به بلاک دنبال کنند که این امر اعتماد به یکپارچگی دفتر کل را تقویت می‌کند.

بررسی آدرس کیف پول

کاربران می‌توانند هر آدرس کیف پول بیس (مانند ...0x) را برای مشاهده فعالیت‌های آن وارد کنند:

• نمای کلی موجودی: موجودی فعلی ETH بومی در بیس و همچنین موجودی تمام توکن‌های ERC-20، NFTهای ERC-721 و سایر استانداردهای توکن نگهداری شده توسط آن آدرس.
• تاریخچه تراکنش‌ها: لیست کاملی از تمام تراکنش‌های ورودی و خروجی مرتبط با آدرس، شامل انتقال‌ها، تعاملات با قراردادها و استقرارها.
• تراکنش‌های داخلی: جزئیات تراکنش‌هایی که توسط قراردادهای هوشمند شروع شده‌اند، نه مستقیماً توسط یک حساب خارجی.

نقش در شفافیت: یک دفتر کل عمومی از مالکیت دارایی‌ها و فعالیت‌ها ارائه می‌دهد. اگرچه آدرس‌ها مستعار هستند، این ویژگی جریان ارزش و تاریخچه تعاملات مرتبط با هر شناسه خاص در شبکه را فاش می‌کند.

حسابرسی و تعامل با قرارداد هوشمند

برای توسعه‌دهندگان، حسابرسان و کاربران کنجکاو، بازرسی قرارداد حیاتی است:

• کد منبع تایید شده: اگر توسعه‌دهنده یک قرارداد تصمیم گرفته باشد کد منبع خود را در اکسپلورر تایید کند، کاربران می‌توانند کد سالیدیتی (یا زبان‌های دیگر) را مستقیماً مشاهده و مطالعه کنند. این امر امکان حسابرسی مستقل و درک منطق قرارداد را فراهم می‌کند.
• خواندن توابع قرارداد: کاربران می‌توانند توابع "خواندنی" (فقط مشاهده) یک قرارداد هوشمند تایید شده را مستقیماً از رابط کاربری اکسپلورر بدون نیاز به صرف گس فراخوانی کنند. این به آن‌ها اجازه می‌دهد تا وضعیت قرارداد را پرس‌وجو کنند (مانند getTokenBalance یا ownerOf).
• نوشتن توابع قرارداد (محدود): برخی اکسپلوررها رابط‌هایی برای "نوشتن" (تغییر وضعیت) توابع ارائه می‌دهند که به کاربران اجازه می‌دهد مستقیماً با قراردادها تعامل داشته باشند (مانند transfer یا approve)، اگرچه این کار معمولاً به اتصال کیف پول و پرداخت گس نیاز دارد.
• جزئیات ایجاد قرارداد: چه زمانی و توسط چه کسی قرارداد مستقر شده است.

نقش در شفافیت: «جعبه سیاه» قراردادهای هوشمند را ابهام‌زدایی می‌کند. با فراهم کردن دسترسی به کد منبع و اجازه تعامل مستقیم، اکسپلوررها کاربران را قادر می‌سازند تا قوانینی که بر dAppها و دارایی‌های دیجیتال حاکم است را درک و تأیید کنند و اتکا به اعتماد کورکورانه را کاهش دهند.

ردیابی توکن و NFT

اکسپلوررها دایرکتوری‌های جامعی برای تمام توکن‌ها و NFTهای مستقر شده در بیس ارائه می‌دهند:

• لیست توکن‌ها: لیست کاملی از تمام توکن‌های ERC-20 (مثلی) و ERC-721/ERC-1155 (غیرمثلی) در بیس.
• جزئیات توکن: برای هر توکن، کاربران می‌توانند عرضه کل، تعداد دارندگان، تاریخچه انتقال، آدرس قرارداد، اعشار و احتمالاً داده‌های ارزش بازار (برای توکن‌های شناخته شده) را ببینند.
• مجموعه‌های NFT: مرور کل مجموعه‌های NFT، مشاهده NFTهای فردی، تاریخچه مالکیت آن‌ها و متادیتای مرتبط.

نقش در شفافیت: نمای کلی روشنی از اکوسیستم دارایی‌ها در بیس ارائه می‌دهد. این به کاربران کمک می‌کند تا مشروعیت، توزیع و فعالیت‌های پیرامون دارایی‌های دیجیتال مختلف را درک کنند.

آمار و سلامت شبکه

متریک‌های سطح بالا تصویری کلی از شبکه بیس ارائه می‌دهند:

• تعداد کل تراکنش‌ها: تعداد تجمعی تراکنش‌های پردازش شده از زمان راه‌اندازی.
• آدرس‌های فعال: تعداد آدرس‌های منحصر به فردی که در یک دوره زمانی مشخص تراکنشی انجام داده‌اند.
• بهره‌وری شبکه: درصد فضای بلاک که در حال حاضر استفاده می‌شود.
• میانگین زمان بلاک: میانگین زمان لازم برای ایجاد یک بلاک جدید.
• روند قیمت گس: داده‌های لحظه‌ای و تاریخی در مورد میانگین قیمت گس.

نقش در شفافیت: دیدگاهی کلان از فعالیت، عملکرد و پذیرش شبکه ارائه می‌دهد. این داده‌ها برای توسعه‌دهندگان، محققان و سرمایه‌گذاران جهت سنجش سلامت و رشد اکوسیستم بیس بسیار ارزشمند هستند.

فراتر از جستجوی پایه: ویژگی‌های پیشرفته شفافیت

اکسپلوررهای مدرن بلاکچین اغلب فراتر از ویژگی‌های اساسی عمل می‌کنند تا بینش‌های عمیق‌تری ارائه دهند:

لاگ‌های رویداد و تریس‌ها (Traces)

هر تعامل با قرارداد هوشمند «لاگ‌هایی» تولید می‌کند؛ داده‌هایی که توسط قراردادها برای ثبت رویدادهای خاص منتشر می‌شوند. اکسپلوررها این لاگ‌ها را با دقت رمزگشایی می‌کنند:

• رویدادهای رمزگشایی شده: به جای داده‌های خام هگزادسیمال لاگ، اکسپلوررها رویدادهای قابل فهم برای انسان مانند "Transfer(from, to, value)" را نشان می‌دهند.
• تریس‌های تراکنش: برخی اکسپلوررها تریس‌های تراکنش را ارائه می‌دهند که جزئیات فراخوانی‌های داخلی و زیرفراخوانی‌هایی که در طول یک تعامل پیچیده قرارداد هوشمند رخ می‌دهد را نشان می‌دهد. این برای عیب‌یابی و درک عملیات‌های چند قراردادی حیاتی است.

نقش در شفافیت: جزئیات دقیقی از عملکردهای داخلی قراردادهای هوشمند ارائه می‌دهد و دقیقاً نشان می‌دهد که در طول یک تراکنش پیچیده، فراتر از انتقال‌های ساده، چه اتفاقی افتاده است.

تراکنش‌های داخلی

در حالی که یک تراکنش استاندارد، فراخوانی یک حساب خارجی به حساب دیگر یا یک قرارداد هوشمند است، یک «تراکنش داخلی» زمانی رخ می‌دهد که یک قرارداد هوشمند قرارداد دیگری را فراخوانی می‌کند، یا یک قرارداد هوشمند ETH را به یک حساب خارجی ارسال می‌کند. این‌ها تراکنش‌های سطح بالا نیستند اما به عنوان بخشی از جریان اجرا ثبت می‌شوند.

نقش در شفافیت: تصویری کامل از جریان ارزش، از جمله انتقال‌های غیرمستقیم و تعاملات قرارداد به قرارداد که ممکن است در میان داده‌های پیچیده تراکنش پنهان بمانند، ارائه می‌دهد.

تحلیل و تخمین قیمت گس

درک هزینه‌های تراکنش برای کاربران حیاتی است. اکسپلوررها موارد زیر را ارائه می‌دهند:

• قیمت لحظه‌ای گس: قیمت‌های فعلی برای تراکنش‌های سریع، استاندارد و کند.
• داده‌های تاریخی گس: نمودارهایی که روند قیمت گس را در طول زمان نشان می‌دهند.
• تخمین‌گرهای گس: ابزارهایی که هزینه گس را برای انواع خاص تراکنش پیش‌بینی می‌کنند.

نقش در شفافیت: کاربران را قادر می‌سازد تا تصمیمات آگاهانه‌ای در مورد زمان انجام تراکنش و میزان پرداخت کارمزد بگیرند و جنبه‌های اقتصادی استفاده از شبکه را روشن می‌کند.

تأثیر گسترده شفافیتِ مبتنی بر اکسپلورر بر شبکه بیس

شفافیت ارائه شده توسط اکسپلوررهای بیس صرفاً یک ویژگی فنی نیست؛ بلکه پیامدهای عمیقی برای کل اکوسیستم دارد:

ایجاد اعتماد و پاسخگویی

اکسپلوررها با فراهم کردن امکان تأیید عمومی تمام فعالیت‌های شبکه، محیطی مبتنی بر اعتماد ایجاد می‌کنند. کاربران نیازی به تکیه بر واسطه‌ها ندارند؛ آن‌ها می‌توانند به‌طور مستقل صحت تراکنش‌ها و وضعیت شبکه را تأیید کنند. این دفتر کل باز به‌طور ذاتی از فعالیت‌های غیرقانونی جلوگیری کرده و مشارکت صادقانه را ترویج می‌کند، چرا که تمام اقدامات به‌صورت تغییرناپذیر ثبت شده و تحت نظارت عمومی هستند.

توانمندسازی توسعه‌دهندگان

برای توسعه‌دهندگانی که روی بیس فعالیت می‌کنند، اکسپلوررها ابزارهای عیب‌یابی ضروری هستند. آن‌ها به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا:

• استقرار و مقداردهی اولیه قرارداد را تأیید کنند.
• وضعیت قرارداد و خروجی رویدادها را بررسی کنند.
• تعاملات کاربران با dAppهای خود را تحلیل کنند.
• قراردادهای رقبا را برای درک بهترین شیوه‌ها یا شناسایی آسیب‌پذیری‌ها بررسی کنند.

این سطح از بینش، چرخه‌های توسعه را سرعت می‌بخشد و به ساخت اپلیکیشن‌های قوی‌تر و ایمن‌تر کمک می‌کند.

تقویت آموزش و پذیرش کاربران

برای کاربران جدید، بلاکچین می‌تواند انتزاعی و ترسناک به نظر برسد. اکسپلوررها به عنوان دروازه‌های آموزشی عمل می‌کنند و با نمایش بصری تراکنش‌ها، بلاک‌ها و منطق قراردادهای هوشمند، این فناوری را ابهام‌زدایی می‌کنند. این دسترسی برای کاهش موانع ورود و هدایت پذیرش گسترده‌تر dAppها در بیس حیاتی است.

حمایت از رشد اکوسیستم

توانایی هر فرد برای حسابرسی و درک فعالیت‌های شبکه، dAppها، کاربران و سرمایه‌گذاران بیشتری را به بیس جذب می‌کند. یک شبکه شفاف نشان‌دهنده سلامت، امنیت و یک جامعه پویا است. محققان و تحلیلگران برای انجام تحلیل بازار، شناسایی روندها و اطلاع‌رسانی تصمیمات سرمایه‌گذاری به داده‌های اکسپلورر تکیه می‌کنند که این امر باعث تقویت بیشتر اکوسیستم می‌شود.

چالش‌ها و محدودیت‌های اکسپلوررهای بلاکچین

با وجود ضروری بودن، اکسپلوررهای بلاکچین بدون چالش و محدودیت‌های ذاتی نیستند:

حجم زیاد داده و تفسیر آن‌ها

حتی با رابط‌های کاربری ساده، حجم عظیم داده‌ها می‌تواند گیج‌کننده باشد. اگرچه اکسپلوررها اطلاعات را ساده می‌کنند، اما تفسیر «قصد» پشت تعاملات پیچیده قراردادهای هوشمند یا تشخیص فعالیت‌های مشروع از مخرب اغلب به دانش تخصصی نیاز دارد.

نگرانی‌های حریم خصوصی (مستعار بودن در مقابل گمنامی)

اکسپلوررهای بلاکچین تمام تراکنش‌ها را عمومی کرده و آن‌ها را به آدرس‌های مستعار پیوند می‌دهند. در حالی که این آدرس‌ها مستقیماً هویت‌های دنیای واقعی را فاش نمی‌کنند، الگوهای رفتاری، تراکنش‌های مکرر یا تعامل با نهادهای شناسایی‌شده (مانند صرافی‌های متمرکز) می‌توانند به مرور زمان باعث شناسایی هویت کاربران شوند.

وابستگی به سرویس‌های متمرکز

علیرغم ایجاد دسترسی به یک شبکه غیرمتمرکز، خود اکسپلوررهای بلاکچین معمولاً سرویس‌های متمرکز هستند. آن‌ها توسط نهادهای خاصی (مانند Etherscan، Blockscout یا ابزارهای وابسته به کوین‌بیس برای بیس) اداره می‌شوند. این موضوع باعث ایجاد نقاط شکست واحد، ریسک سانسور یا حتی احتمال ارائه نادرست داده‌ها می‌شود (هرچند اکسپلوررهای معتبر انگیزه زیادی برای حفظ دقت دارند). در حالی که بلاکچین زیربنایی غیرمتمرکز و قابل تأیید باقی می‌ماند، مکانیسم دسترسی از طریق اکسپلورر اینگونه نیست.

رمزگشایی قراردادهای تایید نشده

اگر توسعه‌دهنده یک قرارداد هوشمند کد منبع آن را در اکسپلورر منتشر و تایید نکند، کاربران فقط بایت‌کد خام و داده‌های ورودی تراکنش را می‌بینند. این موضوع درک عملکرد قرارداد را برای کاربر عادی بسیار دشوار، اگر نگوییم غیرممکن، می‌کند و مانع شفافیت برای قراردادهای تایید نشده می‌شود.

آینده شفافیت در شبکه بیس

با بلوغ شبکه بیس، قابلیت‌های اکسپلوررهای آن نیز تکامل خواهد یافت. آینده شفافیت در بیس احتمالاً شامل موارد زیر خواهد بود:

• ادغام با اثبات‌های دانش‌صفر (ZK-proofs): با رواج بیشتر اثبات‌های دانش‌صفر برای مقیاس‌پذیری و حریم خصوصی، اکسپلوررها باید برای نمایش و تأیید این اثبات‌ها تکامل یابند تا امکان تراکنش‌هایی فراهم شود که هم خصوصی و هم به‌طور قابل تأیید صحیح باشند.
• بهبود تجربه کاربری و شخصی‌سازی: رابط‌های کاربری بصری‌تر، داشبوردهای شخصی‌سازی شده و احتمالاً بینش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند به کاربران کمک کنند تا داده‌های پیچیده را به شکل موثرتری پیمایش و تفسیر کنند.
• ابزارهای تحلیلی پیشرفته‌تر: فراتر از آمارهای پایه، اکسپلوررها می‌توانند تحلیل‌های پیشرفته‌ای برای استفاده از dAppها، استخرهای نقدینگی و ابزارهای مالی پیچیده در بیس ارائه دهند.
• شفافیت بین‌زنجیره‌ای (Cross-Chain): با تعامل یکپارچه‌تر بیس با شبکه اصلی اتریوم و سایر لایه‌های ۲، اکسپلوررها ممکن است نماهای یکپارچه‌ای ارائه دهند که دارایی‌ها و تراکنش‌ها را در چندین زنجیره ردیابی کرده و دیدگاهی کلی از فعالیت‌های غیرمتمرکز یک کاربر ارائه دهند.

در اصل، اکسپلوررهای بیس پل حیاتی بین پیچیدگی‌های فنی بلاکچین و جامعه گسترده کاربران هستند. آن‌ها با جمع‌آوری، ایندکس‌گذاری و ارائه دقیق داده‌های آن‌چین در قالبی قابل دسترس، در حفظ شعار اصلی بلاکچین یعنی شفافیت نقش اساسی دارند و به پرورش اکوسیستمی غیرمتمرکز، بازتر، پاسخگوتر و در نهایت قدرتمندتر در بیس کمک می‌کنند.