چه عواملی پیش‌بینی‌های ۲۰ ساله سهام را نامطمئن می‌کند؟

افق پیش‌بینی‌ناپذیر: چرا پیش‌بینی‌های ۲۰ ساله ارزهای دیجیتال ذاتا گمانه‌زنی هستند

جذابیت سودهای بلندمدت در بازار ارزهای دیجیتال اغلب مشتاقان و سرمایه‌گذاران را وامی‌دارد تا به ارزش آینده دارایی‌های دیجیتال در دوره‌های طولانی بیندیشند. در حالی که مفهوم پیش‌بینی ۲۰ ساله سهام برای شرکت‌های تثبیت‌شده‌ای مانند انویدیا (NVIDIA) همین حالا هم با عدم قطعیت بسیار زیادی همراه است، تلاش برای ارائه برآوردی مشابه برای یک ارز دیجیتال، تلاشی به مراتب جسورانه‌تر و بر پایه گمانه‌زنی است. ماهیت اصلی اکوسیستم کریپتو – نوپا بودن، تکامل سریع، گسست‌های تکنولوژیک و ابهام در مقررات جهانی – لایه‌هایی از پیش‌بینی‌ناپذیری را معرفی می‌کند که بسیار فراتر از بازارهای مالی سنتی است. برخلاف شرکت‌های بالغ با دهه‌ها سابقه مالی، بسیاری از ارزهای دیجیتال تنها کسری از آن زمان وجود داشته‌اند که داده‌های محدودی برای برون‌یابی ارائه می‌دهند و آن‌ها را در معرض مجموعه‌ای کاملاً متفاوت از متغیرهای پویا قرار می‌دهند.

محرک‌های اصلی عدم قطعیت بلندمدت در کریپتو

پیش‌بینی مسیر دقیق هر ارز دیجیتال در طول دو دهه، نیازمند آینده‌نگری در مورد مجموعه‌ای از عوامل به هم پیوسته و اغلب نوسانی است. این عوامل را می‌توان به طور گسترده دسته‌بندی کرد که هر کدام چالش‌های منحصربه‌فردی را برای ارزیابی دقیق بلندمدت ایجاد می‌کنند.

تکامل و نوآوری سریع تکنولوژیک

فضای بلاک‌چین و ارزهای دیجیتال با سرعت بی‌وقفه پیشرفت تکنولوژی تعریف می‌شود. آنچه امروز پیشرفته محسوب می‌شود، ممکن است در چند سال آینده منسوخ شود، چه رسد به دو دهه بعد. این نوآوری مداوم محیطی بسیار پویا ایجاد می‌کند که در آن مزیت‌های رقابتی می‌توانند به سرعت تغییر کنند.

• ارتقای پروتکل‌ها و فورک‌ها: ارزهای دیجیتال اصلی مانند اتریوم تحت ارتقاهای قابل توجهی در پروتکل (مانند The Merge و پیاده‌سازی‌های آتی Sharding) قرار می‌گیرند که مشخصات فنی، امنیت و مدل‌های اقتصادی آن‌ها را به طور اساسی تغییر می‌دهد. پیش‌بینی موفقیت و تأثیر این تغییرات و تغییرات آینده که هنوز تصور نشده‌اند، در طول ۲۰ سال غیرممکن است. همیشه پتانسیل برای فورک‌های جنجالی یا ظهور پروتکل‌های جدید و برتر وجود دارد.
• راهکارهای مقیاس‌پذیری: رقابت برای مقیاس‌پذیری همچنان ادامه دارد. راهکارهای لایه ۲ (مانند Optimistic Rollups و ZK-Rollups)، زنجیره‌های جانبی (Sidechains) و مکانیسم‌های اجماع جایگزین به طور مداوم در حال توسعه هستند. پارادایم غالب مقیاس‌پذیری امروز ممکن است فردا با روش‌های کارآمدتر یا ایمن‌تر جایگزین شود و چشم‌انداز رقابتی را برای بلاک‌چین‌های لایه ۱ بنیادی تغییر دهد.
• استانداردهای قابلیت همکاری (Interoperability): با بلوغ اکوسیستم، توانایی بلاک‌چین‌های مختلف برای برقراری ارتباط و انتقال دارایی‌ها (قابلیت همکاری) حیاتی می‌شود. در حالی که پیشرفت‌هایی در زمینه پل‌ها (Bridges) و پروتکل‌های میان‌زنجیره‌ای در حال انجام است، راهکار بلندمدت، ایمن و غیرمتمرکز هنوز در حال تکامل است. یک پیشرفت در این حوزه می‌تواند ارزش پیشنهادی شبکه‌های بلاک‌چینی را که در حال حاضر منزوی هستند، به شدت تغییر دهد.
• ظهور بدوی‌های رمزنگاری جدید: رمزنگاری زیربنایی که امنیت شبکه‌های بلاک‌چین را تأمین می‌کند نیز در معرض نوآوری است. برای مثال، ظهور رایانش کوانتومی یک تهدید بالقوه بلندمدت برای استانداردهای رمزنگاری فعلی ایجاد می‌کند. در حالی که تحقیقات روی رمزنگاری پساکوانتومی در حال انجام است، پیاده‌سازی گسترده و تأثیر آن بر زنجیره‌های موجود در یک افق ۲۰ ساله نامشخص است.
• موارد استفاده و پارادایم‌های نوظهور: فراتر از پول دیجیتال و قراردادهای هوشمند، فضای کریپتو به طور مداوم در حال بررسی کاربردهای جدید است: امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکن‌های غیرمثلی (NFT)، سازمان‌های خودگردان غیرمتمرکز (DAO)، زیرساخت‌های وب ۳ (Web3) و موارد دیگر. پیش‌بینی اینکه کدام یک از این‌ها، یا پارادایم‌های کاملاً جدید، به پذیرش انبوه دست می‌یابند و ارزش خود را در طول دهه‌ها حفظ می‌کنند، یک چالش بزرگ است. رهبران فعلی بازار در یک بخش خاص ممکن است توسط جایگزین‌های قدرتمندتر یا کاربرپسندتر از دور خارج شوند.

چشم‌انداز در حال تحول مقررات

شاید یکی از مهم‌ترین و پیش‌بینی‌ناپذیرترین عوامل برای پیش‌بینی‌های بلندمدت کریپتو، محیط مقررات جهانی باشد. دولت‌ها در سراسر جهان در حال کلنجار رفتن با نحوه طبقه‌بندی، نظارت و ادغام دارایی‌های دیجیتال در چارچوب‌های قانونی موجود هستند و رویکردهای آن‌ها به شدت متفاوت است.

• عدم قطعیت در طبقه‌بندی: نهادهای ناظر هنوز در حال بحث هستند که آیا ارزهای دیجیتال، ارز هستند، کالا (Commodity)، اوراق بهادار (Security) یا یک کلاس دارایی کاملاً جدید. این طبقه‌بندی پیامدهای عمیقی بر نحوه مالیات‌ستانی، معامله و عرضه آن‌ها به عموم دارد. اجماع جهانی هنوز حاصل نشده است که منجر به محیط‌های قانونی پراکنده و اغلب متناقض می‌شود.
• واگرایی جغرافیایی: کشورها و بلوک‌های اقتصادی مختلف (مانند اتحادیه اروپا، ایالات متحده، آسیا) در حال اتخاذ مواضع نظارتی متمایزی هستند. برخی کشورها از نوآوری کریپتو استقبال می‌کنند، در حالی که برخی دیگر ممنوعیت‌های کامل یا اقدامات محدودکننده را اجرا می‌کنند. این وصله‌پینه از مقررات می‌تواند مانع پذیرش جهانی شود، فرصت‌های آربیتراژ ایجاد کند و منجر به فرار سرمایه از حوزه‌های قضایی نامطلوب شود.
• هزینه‌های تطبیق (Compliance): افزایش نظارت، در حالی که پتانسیل ایجاد شفافیت و مشروعیت را دارد، اغلب با هزینه‌های سنگین تطبیق و موانع عملیاتی برای پروژه‌ها و کسب‌وکارهای کریپتویی همراه است. ماهیت و میزان این بارها در طول ۲۰ سال می‌تواند به پروژه‌های کوچک‌تر آسیب جدی وارد کند یا نوآوری را به فضای زیرزمینی سوق دهد.
• تغییرات سیاستی و چرخه‌های سیاسی: رویکردهای نظارتی ایستا نیستند. آن‌ها می‌توانند با روی کار آمدن دولت‌های جدید، تغییر اولویت‌های ژئوپلیتیک یا در پاسخ به رویدادهای بزرگ بازار (مانند یک هک بزرگ یا شکست یک پروژه اصلی) به طور چشمگیری تغییر کنند. پیش‌بینی این تغییرات برای دو دهه آینده اساساً غیرممکن است.
• ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC): ظهور ارزهای دیجیتال تحت حمایت دولت، متغیر پیچیده‌ای را معرفی می‌کند. بسته به طراحی و پذیرش آن‌ها، CBDCها می‌توانند با تقویت سواد مالی دیجیتال مکمل ارزهای دیجیتال موجود باشند یا مستقیماً با آن‌ها رقابت کنند و به طور بالقوه نقدینگی یا توجه نظارتی را از جایگزین‌های غیرمتمرکز دور کنند.

نیروهای اقتصاد کلان و ثبات مالی جهانی

عوامل اقتصاد کلان اگرچه اغلب مختص بازارهای سنتی در نظر گرفته می‌شوند، اما تأثیر عمیقی بر فضای بسیار نوسانی و به هم پیوسته ارزهای دیجیتال دارند. با پذیرش گسترده‌تر دارایی‌های دیجیتال، همبستگی آن‌ها با روندهای اقتصادی جهانی افزایش می‌یابد.

• تورم و نرخ بهره: سیاست‌های بانک مرکزی در مورد تورم و نرخ بهره به طور قابل توجهی بر اشتهای سرمایه‌گذاران برای دارایی‌های پرریسک، از جمله ارزهای دیجیتال، تأثیر می‌گذارد. تورم بالا ممکن است در ابتدا برخی سرمایه‌گذاران را به سمت کریپتو به عنوان پوششی در برابر تورم سوق دهد، اما افزایش تهاجمی نرخ بهره برای مبارزه با تورم می‌تواند منجر به رکود گسترده‌تر بازار شود و بر ارزش‌گذاری کریپتو تأثیر بگذارد. پیش‌بینی چرخه‌های اقتصادی جهانی و سیاست‌های پولی در طول ۲۰ سال به طرز بدنامی دشوار است.
• رکود و رشد اقتصادی: رکودهای طولانی‌مدت جهانی می‌تواند درآمد مازاد را کاهش داده و منجر به کاهش سرمایه‌گذاری در دارایی‌های سفته‌بازانه شود. برعکس، دوره‌های رشد اقتصادی قوی ممکن است ریسک‌پذیری بیشتری را به همراه داشته باشد. ماهیت چرخه‌ای اقتصادها، همراه با شوک‌های پیش‌بینی‌ناپذیر، پیش‌بینی‌های بلندمدت را متزلزل می‌کند.
• رویدادهای ژئوپلیتیک: جنگ‌ها، اختلافات تجاری، پاندمی‌ها و سایر بحران‌های ژئوپلیتیک می‌توانند باعث نوسانات شدید بازار و تغییر جریان سرمایه شوند. چنین رویدادهایی ذاتا غیرقابل پیش‌بینی هستند و می‌توانند اثرات زنجیره‌ای در بازارهای جهانی، از جمله کریپتو، داشته باشند. به عنوان مثال، تحریم‌ها یا درگیری‌های بین‌المللی ممکن است پذیرش ارزهای دیجیتال مقاوم در برابر سانسور را در برخی مناطق تسریع کند و در عین حال باعث کنترل‌های شدیدتر در مناطق دیگر شود.
• ثبات ارزهای فیات: فرض اصلی برخی از ارزهای دیجیتال (مانند بیت‌کوین) به عنوان پوششی در برابر کاهش ارزش ارزهای فیات، به ثبات بلندمدت سیستم‌های پولی سنتی بستگی دارد. اگر یک ارز ذخیره جهانی بزرگ دچار بی‌ثباتی قابل توجهی شود، نقش و ارزش ادراک‌شده دارایی‌های دیجیتال غیرمتمرکز می‌تواند بسته به جو غالب و اعتماد، به شدت تغییر کند (چه مثبت و چه منفی).

توسعه اختصاصی پروژه‌ها و پویایی پذیرش

فراتر از نیروهای گسترده بازار و نظارتی، بقای بلندمدت پروژه‌های انفرادی کریپتو به توسعه داخلی، کاربرد و توانایی آن‌ها در جذب و حفظ کاربران بستگی دارد.

• کاربرد و پذیرش در دنیای واقعی: ارزش ذاتی یک ارز دیجیتال، فراتر از سفته‌بازی محض، به کاربرد آن گره خورده است. این کاربرد می‌تواند به عنوان واسطه مبادله، ذخیره ارزش، توکن حاکمیتی، پلتفرمی برای اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (DApps) یا زیرساختی برای وب ۳ باشد. پیش‌بینی اینکه کدام موارد استفاده با پذیرش گسترده روبرو می‌شوند و توکن کدام پروژه در طول ۲۰ سال ضروری خواهد بود، چالش‌برانگیز است. بسیاری از پروژه‌ها ممکن است در یافتن تناسب محصول با بازار (Product-Market Fit) شکست بخورند یا از رقبا عقب بمانند.
• اثرات شبکه‌ای و رشد اکوسیستم: پروژه‌های موفق کریپتو اغلب از اثرات شبکه‌ای قوی بهره می‌برند، جایی که ارزش شبکه با تعداد کاربران، توسعه‌دهندگان و اپلیکیشن‌های یکپارچه افزایش می‌یابد. پیش‌بینی رشد پایدار و تسلط یک اکوسیستم خاص در طول دو دهه مستلزم نگاهی خوش‌بینانه است که آن پروژه به طور مداوم در برابر رقابت شدید، نوآوری کرده و استعدادها را جذب می‌کند.
• فعالیت توسعه‌دهندگان و تعامل جامعه: یک جامعه توسعه‌دهنده سالم و پویا برای نوآوری مداوم، ممیزی‌های امنیتی و نگهداری پروتکل حیاتی است. به همین ترتیب، یک پایگاه کاربری قوی و متعهد به پذیرش و تاب‌آوری کمک می‌کند. کاهش در هر یک از این موارد می‌تواند سیگنالی برای چالش‌های بلندمدت باشد. پیش‌بینی پویایی جامعه و علاقه توسعه‌دهندگان در چنین افق طولانی بسیار دشوار است.
• امنیت و تاب‌آوری: تاریخ کریپتو با هک‌های برجسته، اکسپلویت‌های پروتکل و شکست‌های سیستمی (مانند FTX، Terra/Luna) همراه بوده است. در حالی که پروژه‌ها برای امنیت قوی تلاش می‌کنند، آسیب‌پذیری‌های جدید همیشه می‌توانند ظاهر شوند. یک نقص امنیتی بزرگ می‌تواند اعتماد را از بین ببرد و به طور قابل توجهی بر بقای بلندمدت و قیمت یک پروژه تأثیر بگذارد.
• مدل‌های حاکمیتی و تمرکززدایی: موفقیت بلندمدت پروژه‌های غیرمتمرکز اغلب به مدل حاکمیتی آن‌ها بستگی دارد – اینکه تصمیمات چگونه گرفته می‌شوند، ارتقاها چگونه اجرا می‌شوند و تضادها چگونه حل می‌شوند. ریسک‌های تمرکزگرایی، تسلط نهنگ‌ها یا حاکمیت ناکارآمد می‌تواند مانع تکامل یک پروژه شده یا منجر به سقوط آن شود. تکامل این مدل‌ها در طول ۲۰ سال پیش‌بینی‌ناپذیر است.

ساختار بازار، جو روانی و سفته‌بازی

بازار ارزهای دیجیتال به طرز بدنامی تحت تأثیر جو روانی، سفته‌بازی و روانشناسی جمعی شرکت‌کنندگان است. این عوامل در مقایسه با بازارهای سنتی به دلیل ترکیب جمعیتی جوان‌تر، پلتفرم‌های معاملاتی در دسترس و پویایی‌های اغلب قبیله‌ای جامعه، بسیار برجسته‌تر هستند.

• پویایی عرضه و تقاضا (توکنومیک): هر ارز دیجیتال دارای یک مدل توکنومیک منحصر‌به‌فرد است که بر برنامه عرضه (سقف ثابت، تورمی، انقباضی)، توزیع و کاربرد آن نظارت می‌کند. رویدادهای هاوینگ (مانند بیت‌کوین)، پاداش‌های استیکینگ، مکانیسم‌های توکن‌سوزی و برنامه‌های آزادسازی توکن می‌توانند تغییرات قابل توجهی در عرضه و تقاضا ایجاد کنند. پیش‌بینی تأثیر دقیق این موارد در طول ۲۰ سال، به ویژه در ترکیب با تغییرات پیش‌بینی‌ناپذیر تقاضا، پیچیده است.
• پذیرش سازمانی: علاقه روزافزون سرمایه‌گذاران سازمانی (صندوق‌های پوشش ریسک، شرکت‌ها، صندوق‌های ثروت ملی) یک روند کلیدی است. حضور آن‌ها سرمایه بیشتری می‌آورد، اما به طور بالقوه همبستگی بیشتری با بازارهای سنتی و رفتارهای سرمایه‌گذاری متفاوت ایجاد می‌کند. میزان و ماهیت مشارکت سازمانی در طول دو دهه نامشخص است.
• احساسات خرده‌فروشی و چرخه‌های FOMO/FUD: پایگاه سرمایه‌گذاران خرد همچنان یک نیروی قدرتمند است که اغلب تحت تأثیر ترس از دست دادن (FOMO) یا ترس، عدم قطعیت و تردید (FUD) قرار می‌گیرد. این چرخه‌های احساس‌محور می‌توانند منجر به نوسانات شدید قیمت شوند که ارتباطی با پیشرفت‌های بنیادی ندارند. پیش‌بینی وضعیت عاطفی جمعی میلیون‌ها سرمایه‌گذار متنوع در طول ۲۰ سال غیرممکن است.
• فعالیت نهنگ‌ها و دستکاری بازار: بخش قابل توجهی از بسیاری از دارایی‌های کریپتو در اختیار تعداد نسبتاً کمی از «نهنگ‌ها» است. خرید یا فروش در مقیاس بزرگ آن‌ها می‌تواند به طور قابل توجهی بر قیمت‌ها تأثیر بگذارد و در حالی که دستکاری آشکار در بازارهای تحت نظارت غیرقانونی است، ماهیت غیرمتمرکز کریپتو هنوز چالش‌هایی را در نظارت و جلوگیری از چنین نفوذهایی ایجاد می‌کند.
• دسترسی تکنولوژیک و تجربه کاربری: برای اینکه کریپتو به پذیرش گسترده دست یابد، باید به طور قابل توجهی کاربرپسندتر و در دسترس‌تر شود. پیش‌بینی موفقیت رابط‌های کاربری آینده، فناوری‌های کیف پول و فرآیندهای ورود کاربران که کریپتو را برای توده‌ها ساده می‌کند، یک ابهام کلیدی است.

رویدادهای پیش‌بینی‌ناپذیر «قوی سیاه» (Black Swan)

در نهایت، و شاید از همه عمیق‌تر، هر پیش‌بینی ۲۰ ساله‌ای باید با قطعیت وقوع رویدادهای پیش‌بینی‌ناپذیر «قوی سیاه» مواجه شود؛ اتفاقاتی با احتمال کم اما تأثیر بسیار زیاد که چشم‌انداز را به طور اساسی تغییر می‌دهند.

• شکست‌های بزرگ در پروتکل: یک نقص فاجعه‌بار یا اکسپلویت در یک پروتکل بلاک‌چینی پیشرو که منجر به از دست رفتن جبران‌ناپذیر وجوه یا فروپاشی شبکه شود، می‌تواند بحران سیستماتیک اعتماد را در کل اکوسیستم کریپتو ایجاد کند.
• ممنوعیت‌های نظارتی جهانی: اگرچه برای دارایی‌های اصلی بعید است، اما سرکوب هماهنگ جهانی یا ممنوعیت انواع خاصی از ارزهای دیجیتال توسط چندین اقتصاد بزرگ می‌تواند به شدت بر نقدینگی و کاربرد بازار تأثیر بگذارد.
• پیشرفت‌های تکنولوژیک خارج از دنیای کریپتو: یک موفقیت در زمینه‌ای کاملاً غیرمرتبط، مانند شکل جدیدی از هویت دیجیتال ایمن یا یک پروتکل اینترنت غیرمتمرکز جهانی، می‌تواند جنبه‌هایی از فناوری بلاک‌چین فعلی را تقویت کرده یا آن را منسوخ کند.
• شوک‌های ژئوپلیتیک با تأثیر بی‌سابقه: رویدادهایی مانند جنگ‌های بزرگ شامل ابرقدرت‌ها، برخورد سیارک‌ها یا تهدیدهای وجودی جدید می‌توانند اولویت‌های جهانی و سیستم‌های مالی را به گونه‌ای بازتعریف کنند که ارزش‌گذاری‌های فعلی کریپتو را بی‌معنی سازد.

سرعت شتابان تغییر در امور مالی غیرمتمرکز

برخلاف بخش‌های سنتی که اغلب به صورت تدریجی تکامل می‌یابند، فضای امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و به طور کلی کریپتو با سرعتی شتابان کار می‌کنند که اغلب از آن به عنوان «سرعت اینترنت» یاد می‌شود. پروژه‌های جدید روزانه ظهور می‌کنند، پروژه‌های موجود تغییر مسیر می‌دهند و کل روایت‌ها یا لایه‌های تکنولوژیک می‌توانند در عرض چند سال مسلط شده و سپس محو شوند. این چرخه منسوخ شدن سریع، ایده «سرمایه‌گذاری بلندمدت» پایدار به معنای سنتی را چالش‌برانگیز می‌کند. مدل‌های ارزش‌گذاری که برای شرکت‌های بالغ با جریان‌های نقدی قابل پیش‌بینی و جایگاه‌های تثبیت‌شده در بازار کار می‌کنند، به سادگی برای بسیاری از پروژه‌های نوپا و اغلب آزمایشی کریپتو قابل تعمیم نیستند. عدم قطعیت بنیادی ناشی از ماهیت بازاری است که هنوز در حال تعریف خود، بررسی توانمندی‌های خود و مواجهه با محدودیت‌های خود است.

پیامدها برای استراتژی سرمایه‌گذاری بلندمدت در کریپتو

با توجه به عدم قطعیت گسترده، پیش‌بینی ۲۰ ساله برای قیمت یک ارز دیجیتال خاص، تلاشی بیهوده است. با این حال، این امر پتانسیل ایجاد ارزش بلندمدت در فضای گسترده‌تر دارایی‌های دیجیتال را نفی نمی‌کند. در عوض، تمرکز را از پیش‌بینی دقیق قیمت به تفکر استراتژیک و مدیریت ریسک قدرتمند تغییر می‌دهد.

• تنوع‌بخشی (Diversification): به جای شرط‌بندی روی یک دارایی واحد، یک سبد متنوع در اکوسیستم‌های مختلف بلاک‌چین، موارد استفاده و ارزش‌های مختلف بازار می‌تواند ریسک‌های خاص پروژه‌ها را کاهش دهد.
• یادگیری مداوم و انطباق: چشم‌انداز کریپتو نیازمند یادگیری مداوم و ذهنی باز است. سرمایه‌گذاران باید آماده باشند تا با تکامل فناوری، تغییر مقررات و ظهور داده‌های جدید، فرضیات خود را مجدداً ارزیابی کنند.
• تمرکز بر بنیادها (همگام با تکامل آن‌ها): در حالی که بنیادهای سنتی ممکن است کاملاً قابل اجرا نباشند، تمرکز بر کاربرد واقعی یک پروژه، فعالیت توسعه‌دهندگان، ممیزی‌های امنیتی، تمرکززدایی، تعامل جامعه و توانایی‌های شفاف حل مسئله، چارچوب قوی‌تری نسبت به سفته‌بازی محض ارائه می‌دهد.
• مدیریت ریسک: فقط مبلغی را سرمایه‌گذاری کنید که توان از دست دادن آن را دارید. نوسانات بالا و پیش‌بینی‌ناپذیری ذاتی، رویکردی محتاطانه در تخصیص سرمایه را ایجاب می‌کند.
• ذهنیت بلندمدت، نه پیش‌بینی دقیق: به جای هدف‌گذاری برای یک قیمت دقیق، سرمایه‌گذاران می‌توانند اعتقادی بلندمدت به پتانسیل تحول‌آفرین فناوری بلاک‌چین و امور مالی غیرمتمرکز داشته باشند و درک کنند که پروژه‌های انفرادی ممکن است در درون آن روند کلی ظهور کنند و سقوط کنند.

در نتیجه، در حالی که چشم‌انداز بازدهی فوق‌العاده در طول دو دهه در ارزهای دیجیتال وسوسه‌انگیز است، تلاقی نوآوری سریع تکنولوژیک، چارچوب‌های نظارتی در حال تحول، نیروهای اقتصاد کلان پیش‌بینی‌ناپذیر، چالش‌های اختصاصی پروژه‌ها، جو روانی بازار و رویدادهای پیش‌بینی‌ناپذیر، هرگونه پیش‌بینی دقیق ۲۰ ساله برای یک دارایی دیجیتال خاص را به شدت سفته‌بازانه و غیرقابل اعتماد می‌کند. سرمایه‌گذارانی که در این مسیر گام می‌گذارند باید عدم قطعیت را بپذیرند، آموزش را در اولویت قرار دهند و به جای تکیه بر پیش‌بینی‌های قطعی، رویکردی پویا و مدیریت‌شده از نظر ریسک اتخاذ کنند.