پلیمارکت (Polymarket)، یک بازار پیشبینی غیرمتمرکز، در دریایی بهشدت طوفانی از مقررات ناوبری کرده است که بازتابدهنده چالشهای گستردهتر پیش روی ابزارهای مالی نوین مبتنی بر بلاکچین در ایالات متحده است. سفر این پلتفرم از یک فضای با دسترسی آزاد به نهادی با محدودیت دسترسی برای کاربران آمریکایی و اکنون تلاش برای بازگشت تحت نظارت قانونی، بهعنوان یک مطالعه موردی کلاسیک در نقطه تلاقی نوآوری، تمرکززدایی و نظارت مالی سنتی تلقی میشود.
پلیمارکت که در سال ۲۰۲۰ راهاندازی شد، بهسرعت به پلتفرمی تبدیل شد که کاربران در آن میتوانستند روی نتایج رویدادهای آینده، از انتخابات سیاسی و شاخصهای اقتصادی گرفته تا شایعات سلبریتیها و قیمت ارزهای دیجیتال، شرطبندی کنند. این پلتفرم که بر پایه فناوری بلاکچین ساخته شده بود، وعده شفافیت، تغییرناپذیری و مقاومت در برابر سانسور را میداد و از قراردادهای هوشمند برای خودکارسازی ایجاد بازار، معاملات و تسویه حساب استفاده میکرد. جذابیت اولیه این پلتفرم ناشی از رویکرد نوین آن در تجمیع اطلاعات و پتانسیل ارائه شکلی کارآمدتر از پیشبینی بود. کاربران «سهام» (shares) نتایج خاص را خریداری میکردند و قیمت این سهام نشاندهنده احتمال درک شده توسط جمع از وقوع آن نتیجه بود. برای مثال، اگر سهام «پیروزی بایدن در انتخابات» با قیمت ۰.۶۰ دلار معامله میشد، به معنای احتمال ۶۰ درصدی آن رویداد بود.
کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC)، رگولاتور اصلی فدرال برای بازارهای مشتقات ایالات متحده، بهسرعت متوجه فعالیتهای این پلتفرم شد. در ژانویه ۲۰۲۲، CFTC حکمی علیه پلیمارکت صادر کرد و به این نتیجه رسید که این پلتفرم قراردادهای آپشن باینری (binary options) مبتنی بر رویداد را خارج از بورس ارائه داده و مطابق با قانون بورس کالا (CEA)، مجوزهای لازم بهعنوان «بازار قراردادی» یا «تسهیلات اجرای سوآپ» را دریافت نکرده است. CFTC این بازارهای پیشبینی را بهعنوان «سوآپ» یا «قراردادهای آتی» ثبتنشده طبقهبندی کرد.
شرایط این توافق بسیار مهم بود:
این توافق پیامی واضح به صنعت نوپای بازارهای پیشبینی فرستاد: در ایالات متحده بدون ثبتنام مناسب فعالیت کنید و با برخورد قانونی فدرال مواجه شوید.
پس از توافق سال ۲۰۲۲، پلیمارکت عملاً از بازار ایالات متحده خارج شد. با این حال، اطلاعات پسزمینه نشاندهنده برنامهای برای بازگشت در اواخر سال ۲۰۲۵ است. این بازگشت مشروط به فعالیت «تحت نظارت CFTC» و الزام کاربران (از جمله کاربران در نیوجرسی) به دسترسی به خدمات «از طریق واسطههای تحت نظارت» است. این امر نشاندهنده یک تغییر استراتژیک از مدل کاملاً غیرمتمرکز و بدون نیاز به مجوز (permissionless) به مدلی است که نهادهای متمرکز و رگوله شده را برای تعامل با سیستم قانونی و مالی ایالات متحده ترکیب میکند. این رویکرد ترکیبی با هدف آشتی دادن جنبههای نوآورانه امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) با الزامات سختگیرانه مقررات مالی سنتی اتخاذ شده است.
برای درک پیچیدگی رگولاتوری، ضروری است بدانیم بازارهای پیشبینی چیستند و چرا رگولاتورها از دریچهای خاص به آنها مینگرند.
بازارهای پیشبینی صرافیهایی هستند که شرکتکنندگان در آنها قراردادهایی را معامله میکنند که بازدهی آنها به نتیجه رویدادهای آینده بستگی دارد. برخلاف شرطبندی سنتی که در آن ضریب توسط بنگاهدار تعیین میشود، در بازار پیشبینی، «قیمت» یک قرارداد بازتابدهنده باور جمعی تمامی شرکتکنندگان درباره احتمال وقوع یک رویداد است.
رویدادی مانند «تیم A قهرمان میشود» را در نظر بگیرید:
این بازارها اغلب بهخاطر مزایای بالقوهشان ستوده میشوند:
هسته اصلی چالش رگولاتوری در نحوه طبقهبندی قانونی بازارهای پیشبینی نهفته است. آیا آنها شکلی از قمار پیشرفته هستند یا ابزارهای مالی مشابه قراردادهای آتی یا آپشن؟
موضع CFTC که در توافق پلیمارکت نمایان شد، آنها را قاطعانه در دسته دوم قرار میدهد. طبق قانون بورس کالا (CEA)، هر قراردادی که ارزش خود را از یک کالا (که میتواند شامل هر چیزی از محصولات کشاورزی گرفته تا نرخ بهره و حتی نتایج رویدادهای گسترده باشد) مشتق کند و برای تحویل یا تسویه در آینده معامله شود، عموماً بهعنوان «قرارداد آتی» یا «سوآپ» در نظر گرفته میشود. این ابزارها مشمول نظارت دقیق رگولاتوری هستند، از جمله:
از منظر CFTC، این نظارت برای موارد زیر ضروری است:
در مقابل، بسیاری از طرفداران بازارهای پیشبینی استدلال میکنند که این بازارها بهدلیل تأکید بر تجمیع اطلاعات و تصمیمگیری عقلانی بهجای شانس محض، از قمار سنتی متمایز هستند. با این حال، این تمایز اغلب با تعاریف قانونی گسترده از «قمار» در تضاد قرار میگیرد.
مأموریت CFTC ترویج بازارهای باز، شفاف، رقابتی و از نظر مالی سالم است. این سازمان محصولات مختلف مشتقات از جمله قراردادهای آتی، آپشن و سوآپ را تنظیم میکند. صلاحیت قضایی آن به هر «کالا» تسری مییابد که CEA آن را بسیار گسترده تعریف کرده است. این تعریف فراگیر به CFTC اجازه میدهد تا بر بازارهای پیشبینی مبتنی بر رویداد اعمال قدرت کند. نگرانی اصلی کمیسیون در مورد بازارهای پیشبینی ثبتنشده، نبود پادمانهای حیاتی است که از یکپارچگی بازار و شرکتکنندگان محافظت میکند.
برنامه بازگشت پلیمارکت به توانایی آن برای فعالیت تحت نظارت CFTC بستگی دارد، که عمدتاً به معنای همسویی با چارچوب رگولاتوری حاکم بر صرافیهای مشتقات سنتی است.
بازارهای قراردادی تعیینشده (DCMs) صرافیهایی هستند که توسط CFTC تأیید و تنظیم شدهاند تا قراردادهای آتی و آپشن را برای معامله لیست کنند. برای دریافت عنوان DCM، یک صرافی باید با مجموعهای جامع از «اصول محوری» (Core Principles) ذکر شده در CEA مطابقت داشته باشد که شامل موارد زیر است:
فعالیت بهعنوان یک DCM یا مشارکت با یکی از آنها، چارچوب قانونی لازم برای ارائه بازارهای پیشبینی در ایالات متحده را فراهم میکند. این چارچوب یکپارچگی بازار، شفافیت و محافظت از مشتری را تحت قانون فدرال تضمین میکند.
استراتژی بازگشت پلیمارکت در سال ۲۰۲۵ با استفاده از «واسطههای رگوله شده»، چالش یک پروتکل غیرمتمرکز برای پاسخگویی به الزامات رگولاتوری متمرکز را برطرف میکند. این مدل احتمالاً شامل موارد زیر است:
در واقع، پروتکل غیرمتمرکز پلیمارکت به وجود خود ادامه خواهد داد، اما دسترسی برای کاربران آمریکایی توسط لایهای از نهادهای مالی متمرکز و تحت نظارت CFTC «پوشش» (wrap) داده میشود. این واسطهها بار اصلی انطباق با مقررات را بر دوش میکشند و بهعنوان دروازهبان عمل میکنند.
این مدل ترکیبی، در عین کاربردی بودن، چالشهای منحصربهفرد خود را دارد:
حتی با وجود نظارت CFTC در سطح فدرال، «چشمانداز قانونی بهدلیل چالشهای مداوم در سطح ایالتی در مورد بازارهای پیشبینی، پیچیده باقی میماند.» این موضوع احتمالاً بزرگترین مانع برای بازگشت پلیمارکت به آمریکا است.
اکثر ایالتهای آمریکا قوانینی دارند که اشکال مختلف «قمار» یا «شرطبندی» را ممنوع یا بهشدت محدود میکنند. این قوانین از ایالتی به ایالت دیگر متفاوت است اما عموماً قمار را شامل سه عنصر میدانند:
بازارهای پیشبینی ماهیت شامل عوض و جایزه هستند. بحث حقوقی بحرانی در سطح ایالتی اغلب حول محور عنصر «شانس» میچرخد. ایالتها مکرراً بازارهای پیشبینی را بهعنوان قمار طبقهبندی میکنند زیرا نتایج آنها ذاتاً نامشخص است، صرفنظر از هرگونه مهارتی که در پیشبینی بهکار رفته باشد.
در پیشزمینه این بحث صراحتاً به نیوجرسی اشاره شده است. اگرچه نیوجرسی صنعت قمار قانونی قدرتمندی دارد (کازینوها، شرطبندی ورزشی آنلاین)، اما حتی در چنین ایالتهایی، بازارهای پیشبینی ممکن است بهراحتی در دستههای رگوله شده موجود قرار نگیرند:
این وضعیت در سایر ایالتها نیز پراکنده است و مجموعهای از الزامات قانونی، ممنوعیتها و ابهامات را ایجاد میکند که فعالیت سراسری را برای واسطهها بسیار دشوار میسازد.
طرفداران بازارهای پیشبینی استدلال میکنند که مشارکت موفق مستلزم مهارت قابل توجهی است:
آنها شباهتهایی به معاملات سهام یا پوکر ترسیم میکنند که علیرغم وجود عناصر شانس، بازیهای مهارتی محسوب میشوند. با این حال، دادگاههای ایالتی اغلب دیدگاه محافظهکارانهتری دارند، بهویژه زمانی که نتیجه رویداد خارج از کنترل مستقیم شرکتکنندگان باشد (مانند نتیجه انتخابات).
این پیچیدگی سطح ایالتی پیامدهای عمیقی دارد:
ناوبری در این شبکه پیچیده از مقررات فدرال و ایالتی، آینده بازارهای پیشبینی مانند پلیمارکت را در آمریکا تعریف خواهد کرد.
فناوری میتواند راهکارهایی ارائه دهد:
علاوه بر این، «سندباکسهای رگولاتوری» (regulatory sandboxes) – چارچوبهایی که به شرکتها اجازه میدهند محصولات نوآورانه را در شرایط تسهیلشده برای مدتی محدود آزمایش کنند – میتوانند مفید باشند.
این صنعت احتمالاً به تلاش برای ایجاد چارچوبهای قانونی شفافتر و یکپارچهتر ادامه خواهد داد که میتواند شامل موارد زیر باشد:
برای کاربران عمومی کریپتو، این چشمانداز پیچیده به معنای نیاز مبرم به آگاهی و مسئولیتپذیری است. کاربران باید:
سفر پلیمارکت حقیقتی گستردهتر در فضای کریپتو را برجسته میکند: نوآوری اغلب از رگولاتوری پیشی میگیرد و اصطکاک ایجاد میکند. حرکت به سمت واسطههای رگوله شده نشاندهنده تلاش یک صنعت در حال بلوغ برای آشتی دادن آرمانهای غیرمتمرکز خود با ضرورتهای انطباق قانونی است.
پرونده پلیمارکت کوچکنمایی (Microcosm) از چالشهای بزرگتر رگولاتوری است که دیفای در آمریکا با آن روبرو است. داستان آن بینشهای انتقادی زیر را ارائه میدهد:
برای پلیمارکت و کاربرانش، بازگشت در سال ۲۰۲۵ نویدبخش تجربهای قانونمندتر، هرچند محدودتر است. چالش بنیادی اما همچنان رقص پیچیده میان رگولاتوری مالی فدرال و قوانین متنوع و اغلب قدیمی قمار در سطح ایالتی خواهد بود.
