بسیاری از مردم به لینوکس روی آوردند زیرا مایکروسافت همچنان چیزهایی را که نمی‌خواستند، اضافه می‌کرد. دکمه‌های کوپایلوت (Copilot) که نمی‌شد حذفشان کرد. قابلیتی به نام رِکال (Recall) که از هر کاری که انجام می‌دهید اسکرین‌شات می‌گیرد. یک کلید اختصاصی هوش مصنوعی روی کیبورد که دقیقاً جایی قرار گرفته بود که قبلاً کلید Ctrl راست یا کلید ویندوز بود.

اوبونتو محبوب‌ترین توزیع لینوکس در جهان است – رایگان، متن‌باز، بدون تبلیغات، بدون نمایش‌های نظارتی که به عنوان ویژگی‌های بهره‌وری جا زده می‌شوند. برای بسیاری از افرادی که از ویندوز ۱۱ فرار می‌کردند، اوبونتو نقطه فرود آشکاری بود.

سپس یکشنبه گذشته، جان سیگر، معاون مهندسی کاننیکال، نقشه راهی مفصل را در انجمن جامعه اوبونتو منتشر کرد که برنامه‌هایی را برای ادغام قابلیت‌های هوش مصنوعی در سیستم عامل در طول سال ۲۰۲۶ تشریح می‌کرد. واکنش‌ها بلافاصله آغاز شد.

کاربران با سیل نظرات خود، خواستار تغییر از مدل "اختیاری" به "کلید توقف" هوش مصنوعی شدند. برخی اعلام کردند که در حال بررسی توزیع‌های جایگزین هستند. یکی از کاربران گفت: "من ۱۵ سال گذشته اوبونتو/مینت را به همکارانم توصیه می‌کردم. بعد از این پست، دیگر نه."

یکی دیگر استدلال کرد: "احساس می‌کنم که این موضوع در زمانی که کاربر معمولی به دنبال ترک ویندوز مایکروسافت است، درک نادرستی از اجماع عمومی دارد، زیرا مایکروسافت تلاش می‌کند هوش مصنوعی بیشتری را به سیستم عامل دسکتاپ اضافه کند." او افزود: "در زمانی که مردم لینوکس را به عنوان جایگزینی مناسب برای کسانی که به دنبال فضایی بدون هوش مصنوعی هستند توصیه می‌کنند، اوبونتو معمولاً به طور منحصر به فردی برای برآورده کردن این نیاز واجد شرایط است."

"در این راستا، این اعلامیه ناامیدکننده است."

کاننیکال دقیقاً چه گفت

سیگر این برنامه را به دو دسته تقسیم کرد. اولین دسته چیزی است که او آن را هوش مصنوعی "ضمنی" (implicit AI) می‌نامد – مدل‌هایی که در پس‌زمینه اجرا می‌شوند تا چیزهایی را که از قبل وجود دارند بهبود بخشند. تبدیل گفتار به متن بهتر. بهبود صفحه‌خوان‌ها. حذف نویز. اینها قابلیت‌های جدید نیستند؛ بلکه قابلیت‌های موجودی هستند که هوشمندتر می‌شوند.

او نوشت: "هوش مصنوعی ضمنی به معنای بهبود قابلیت‌های موجود سیستم عامل با استفاده از هوش مصنوعی است، بدون اینکه مدل‌های ذهنی جدیدی برای کاربران معرفی شود. یکی از مثال‌های هیجان‌انگیز این موضوع، آوردن تبدیل گفتار به متن و متن به گفتار درجه یک به اوبونتو است."

سیگر استدلال کرد: "من اینها را 'قابلیت‌های هوش مصنوعی' نمی‌بینم، بلکه آنها را قابلیت‌های حیاتی دسترسی می‌دانم که می‌توانند از طریق پذیرش مدل‌های زبان بزرگ (LLM) با حداقل (یا بدون) کاستی به طرز چشمگیری بهبود یابند."

اما دسته دوم هوش مصنوعی "صریح" (explicit AI) است: گردش‌کارهای جدیدی که به وضوح مبتنی بر هوش مصنوعی هستند: گردش‌کارهای عاملی (agentic workflows)، عیب‌یابی خودکار، پیش‌نویس سند، عامل‌هایی که می‌توانند نرم‌افزار را به نمایندگی از شما پیکربندی کنند. چیزهایی که شما انتخاب می‌کنید آنها را فراخوانی کنید.

او توضیح داد: "قابلیت‌های هوش مصنوعی ضمنی آنچه را که اوبونتو از قبل انجام می‌دهد بهبود می‌بخشند؛ هوش مصنوعی صریح به عنوان قابلیت‌های جدید معرفی خواهد شد."

سیگر می‌گوید همه اینها از طریق چیزی به نام "inference snaps" که کاننیکال در حال ساخت آن است، اجرا می‌شود – مدل‌های هوش مصنوعی مستقل که مانند هر برنامه دیگری نصب می‌شوند، روی سخت‌افزار خودتان اجرا می‌شوند و درون sandbox امنیتی موجود اوبونتو کار می‌کنند.

پیشنهاد ساده‌تر از دست و پنجه نرم کردن با Ollama و Hugging Face به تنهایی است: یک دستور، بهینه‌سازی شده برای تراشه شما، هیچ چیز از دستگاه شما خارج نمی‌شود، بنابراین افراد نگران حریم خصوصی ممکن است آرامش خاطر داشته باشند.

LAInux؟ نه، متشکرم

این پست به وضوح نگفته بود که آیا این قابلیت‌ها اختیاری (opt-in) هستند یا اجباری (opt-out). همچنین امکان استنتاج ابری را رد نکرده بود. بدون این جزئیات، خوانندگان بدترین حالت را فرض کردند – که با توجه به کارهایی که هر شرکت فناوری دیگری در دو سال گذشته با هوش مصنوعی انجام داده، منطقی است.

همچنین یک مشکل اعتماد وجود دارد که قبل از این اعلامیه نیز بوده است. کاننیکال قبلاً تصمیمات نامحبوبی گرفته، بنابراین حسن نیت نامحدود نیست. یک پست مبهم شرکتی در مورد هوش مصنوعی کمکی به بازسازی آن نمی‌کند.

بخشی از این واکنش منفی از سوی افرادی بود که اوبونتو را به پناهندگان ویندوز توصیه کرده بودند. لینوکس تا حدی کاربران بیشتری جذب کرده است زیرا کارهایی را که مایکروسافت انجام می‌دهد، انجام نمی‌دهد. زمان‌بندی این موضوع ناخوشایند است.

شایع‌ترین مسئله به نظر می‌رسد نحوه مدیریت داده‌ها باشد زمانی که این قابلیت‌های هوش مصنوعی به پردازش ابری نیاز دارند. عامل‌های محلی مشکلی ندارند، اما دادن دسترسی به یک ارائه‌دهنده هوش مصنوعی شخص ثالث پرچم‌هایی را از نظر حریم خصوصی، اخلاق، امنیت و مسائل قانونی مرتبط با این موضوع بالا می‌برد.

دو روز بعد، سیگر با پاسخ‌ها بازگشت. قابلیت‌های هوش مصنوعی به عنوان پیش‌نمایش‌های اختیاری (opt-in) در اوبونتو ۲۶.۱۰، نسخه‌ای که در اکتبر منتشر می‌شود، عرضه خواهند شد. نسخه‌های آینده شامل یک مرحله در ویزارد نصب خواهند بود. اوبونتو ۲۶.۰۴ LTS – نسخه‌ای که اکثر مردم در حال حاضر از آن استفاده می‌کنند – هیچ یک از این موارد را شامل نمی‌شود.

در مورد حریم خصوصی: "پیکربندی پیش‌فرض این ابزارها همیشه استفاده از استنتاج محلی در برابر مدل‌های محلی خواهد بود. برای استفاده از استنتاج مبتنی بر ابر، باید صراحتاً آن را پیکربندی کرده و یک توکن API یا اعتبارنامه دیگر ارائه دهید."

در مورد کلید توقف: یک کلید جهانی وجود نخواهد داشت، اما تمام قابلیت‌های هوش مصنوعی به عنوان Snaps عرضه می‌شوند – که مانند هر بسته دیگری قابل حذف هستند.

این امر بیشتر خشم فوری را فرونشاند. برخی از کاربران گفتند که راضی هستند. دیگران اشاره کردند که "اختیاری" و "آسان برای حذف" به طرز آشکاری در پست اصلی غایب بودند و این توضیح تنها به دلیل واکنش منفی ارائه شده است.

کاننیکال در این زمینه تنها نیست. رد هت (Red Hat) نیز هوش مصنوعی را به فدورا (Fedora) و گنوم (GNOME) وارد می‌کند. اکوسیستم لینوکس در حال تغییر است، چه توزیع‌های انفرادی آن را بخواهند یا نه.

همچنین یک استدلال منطقی وجود دارد که مدل‌های هوش مصنوعی محلی و با وزن باز که در یک sandbox امنیتی اجرا می‌شوند، اساساً با مایکروسافت کوپایلوت که با Azure ارتباط برقرار می‌کند، متفاوت هستند. کاننیکال می‌گوید که مدل‌های با وزن باز را با شرایط مجوز سازگار با ارزش‌های متن‌باز ترجیح خواهد داد – نه سیستم‌های بسته و وابسته به ابر که کاربران ویندوز را تا این حد محتاط کرده است.

اولین آزمایش واقعی در اکتبر فرا می‌رسد. انتظار می‌رود اوبونتو ۲۶.۱۰ شامل پیش‌نمایش‌های اولیه هوش مصنوعی باشد و به کاربران – و منتقدان – چیزی ملموس برای ارزیابی ارائه دهد. از هم‌اکنون تا آن زمان، کاننیکال باید روی کسری اعتماد کار کند.