OpenAI đã đàm phán với chính quyền Donald Trump về việc trao cho chính phủ Hoa Kỳ 5% cổ phần trong công ty, theo báo cáo của Financial Times, trích dẫn hai người quen thuộc với các cuộc thảo luận. Với mức định giá 852 tỷ USD của OpenAI từ vòng gọi vốn tháng 3, phần cổ phần đó trị giá khoảng 42,6 tỷ USD.
Ý tưởng của CEO OpenAI Sam Altman nhằm dân chủ hóa lợi ích kinh tế của AI—cách tốt nhất để đảm bảo người Mỹ được chia sẻ vào sự phát triển của ngành này. Ông đã trực tiếp trình bày ý tưởng với Tổng thống Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, theo FT.
Cấu trúc đề xuất sẽ mô phỏng một quỹ tài sản có chủ quyền như Quỹ Thường trực Alaska, một quỹ thuộc sở hữu nhà nước được thành lập năm 1976 để đầu tư doanh thu dầu mỏ thặng dư và trả cổ tức hàng năm cho cư dân tiểu bang.
Đề xuất không dừng lại ở OpenAI. Altman được cho là muốn các nhà phát triển AI lớn khác của Hoa Kỳ—Anthropic, Google, Meta—cũng nhượng lại 5% tương tự cho chính phủ thông qua cùng một cơ chế. Hiện tại, chưa có công ty nào trong số đó bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia.
OpenAI đã ra mắt GPT-5.6 dưới dạng giới hạn chỉ vài ngày trước đó, sau khi Văn phòng Giám đốc An ninh mạng Quốc gia của Nhà Trắng yêu cầu triển khai hạn chế trong khi các quan chức phát triển một khuôn khổ thử nghiệm cho AI tiên tiến. Đó là lần can thiệp thứ hai của chính phủ trong tháng—Anthropic đã trải qua hầu hết tháng 6 trong tình trạng phong tỏa Mythos 5 và Fable 5 dưới sự kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp, sau khi Bộ Quốc phòng trước đó dán nhãn công ty là "rủi ro chuỗi cung ứng," trước khi quyền truy cập được khôi phục trong tuần này.
OpenAI đã hỗ trợ hơn Anthropic trong các thỏa thuận với chính phủ Hoa Kỳ, ký kết các quan hệ đối tác mà Anthropic đã từ chối.
Vốn cổ phần đã trở thành công cụ ưa thích của chính quyền để quản lý các mối quan hệ công nghệ. Chính phủ đã nắm giữ 9,9% cổ phần trong Intel vào tháng 8 năm ngoái, chi 8,9 tỷ USD bằng cách chuyển đổi các khoản trợ cấp theo Đạo luật CHIPS thành cổ phiếu với giá 20,47 USD mỗi cổ phiếu—một vị thế hiện có giá trị hơn 50 tỷ USD. AMD và Nvidia đã đồng ý giao 15% doanh thu chip tại Trung Quốc để đổi lấy giấy phép xuất khẩu. Trump cho biết vào tháng 5 rằng ông lẽ ra nên đàm phán một tỷ lệ cổ phần lớn hơn trong Intel.
FT mô tả các cuộc thảo luận là mang tính khái niệm và ở giai đoạn đầu, đồng thời cho biết bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Thỏa thuận này, nếu thành hiện thực, sẽ đánh dấu lần đầu tiên Washington nắm giữ cổ phần trong một công ty AI tư nhân. Đối với OpenAI—đang trong quá trình nộp hồ sơ IPO mật và bị điều tra từ liên minh gồm 42 tổng chưởng lý tiểu bang—thỏa thuận này có thể rất đáng giá.
Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, người đã gặp Altman trong những tuần gần đây, đang thúc đẩy một dự luật yêu cầu các công ty AI lớn nhất phải nhượng 50% vốn cổ phần của họ cho một quỹ công cộng, với số tiền thu được sẽ chảy về tay người Mỹ dưới dạng thanh toán trực tiếp. Cả OpenAI và Anthropic đều đã nộp hồ sơ IPO mật, nghĩa là bất kỳ cổ phần tiềm năng nào của chính phủ được thỏa thuận bây giờ sẽ diễn ra trước khi quyền sở hữu bị pha loãng khi niêm yết công khai.
