Các cơ quan quản lý châu Âu đã cảnh báo rằng những tiến bộ nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tác nhân (agentic AI) đã vượt xa các quy định hiện hành, với các ngân hàng trung ương và cơ quan tài chính kêu gọi các biện pháp bảo vệ mới để giảm thiểu rủi ro cho thị trường tài chính.
Theo những nhận xét được đưa ra trong cuộc họp thường niên của Ngân hàng Trung ương Châu Âu tại Sintra, Bồ Đào Nha, các nhà hoạch định chính sách cấp cao cho biết các quy trình quản lý hiện tại đang gặp khó khăn trong việc theo kịp các hệ thống AI đang phát triển trong vài tuần hoặc vài tháng, thay vì vài năm.
Phát biểu tại sự kiện vào thứ Ba, Phó Thống đốc Ngân hàng Anh Sarah Breeden cho biết các nhà hoạch định chính sách nên xem xét các biện pháp bảo vệ tương tự như cơ chế ngắt mạch thị trường (market circuit breakers) hoặc công tắc dừng khẩn cấp (kill switches) có thể tạm dừng giao dịch nếu các mô hình AI bị lỗi gây ra sự gián đoạn toàn thị trường trong thời kỳ căng thẳng.
Breeden cho biết AI tác nhân (agentic AI) có thể khuếch đại sự biến động của thị trường và cho rằng việc tài trợ nợ ngày càng tăng liên quan đến các khoản đầu tư AI có thể làm tăng rủi ro ổn định tài chính nếu giá tài sản liên quan đến AI giảm mạnh.
Những lo ngại này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo trong một báo cáo ngày 28 tháng 6 rằng sự nhiệt tình kéo dài đối với trí tuệ nhân tạo có thể khiến thị trường đối mặt với một đợt điều chỉnh đột ngột. Theo BIS, chính sách tiền tệ thắt chặt hơn để kiềm chế lạm phát có thể gây ra sự sụt giảm mạnh giá tài sản liên quan đến AI sau thời gian chấp nhận rủi ro kéo dài, tạo ra các vòng phản hồi vĩ mô-tài chính gây gián đoạn.
Trong số những người khác, Tobias Adrian, Giám đốc Bộ phận Tiền tệ và Thị trường Vốn của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nói với Bloomberg vào ngày 30 tháng 6 rằng ngành này cũng đối mặt với sự không phù hợp tiềm ẩn giữa bản chất dài hạn của cơ sở hạ tầng AI vật lý và thời hạn đáo hạn ngắn hơn của các khoản nợ được sử dụng để tài trợ cho nó.
Ngoài ra, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu Christine Lagarde nói với tờ báo Pháp Les Echos vào thứ Năm rằng trí tuệ nhân tạo hiện nay đặt ra một thách thức nghiêm trọng hơn các mối đe dọa an ninh mạng truyền thống, vì công nghệ đang tiến bộ nhanh chóng trong khi khả năng phòng thủ và nguồn vốn vẫn đang theo sau.
Trong một cuộc phỏng vấn riêng với chương trình Squawk Box của CNBC, Giám đốc điều hành Cơ quan Quản lý Tài chính Vương quốc Anh Nikhil Rathi cho biết các chu kỳ quản lý thông thường không còn phù hợp với các công nghệ thay đổi trong vài tuần hoặc vài tháng. Rathi nói rằng các cơ quan quản lý sẽ cần các phương pháp tiếp cận mới và hợp tác chặt chẽ hơn với ngành thay vì chỉ dựa vào các quy trình ban hành quy định kéo dài.
Những cảnh báo mới nhất này theo sau các cuộc tranh luận chính sách gần đây về việc tiếp cận các hệ thống AI tiên tiến ở châu Âu.
Tháng trước, Áo đã kêu gọi Liên minh Châu Âu xem xét việc thành lập Anthropic trong khối sau khi các hạn chế xuất khẩu của Hoa Kỳ hạn chế quyền tiếp cận của nước ngoài vào các mô hình AI tiên tiến nhất của công ty.
Quốc vụ khanh phụ trách Số hóa của Áo, Alexander Proell, lập luận rằng châu Âu không nên mạo hiểm mất quyền tiếp cận AI tiên phong vì các quyết định được đưa ra bên ngoài khu vực.
Theo báo cáo trước đây, Anthropic đã đình chỉ quyền truy cập công khai vào các mô hình Fable 5 và Mythos 5 của mình vào tháng 6 sau khi một chỉ thị kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ yêu cầu công ty chặn quyền truy cập đối với công dân nước ngoài do lo ngại về an ninh mạng liên quan đến một kỹ thuật jailbreak được báo cáo.
Các nhà chức trách Hoa Kỳ sau đó đã cho phép triển khai lại các mô hình sau khi Anthropic giới thiệu các bộ phân loại và biện pháp bảo vệ mới được thiết kế để ngăn chặn việc lạm dụng liên quan đến an ninh mạng.
