MakerDAO không còn là MakerDAO nữa. Vào ngày 27 tháng 8 năm 2024, một trong những giao thức lâu đời và quan trọng nhất trong DeFi đã nghỉ hưu tên gọi của mình và cho ra mắt Sky, một thương hiệu hoàn toàn mới với các token mới và mô hình quản trị được tái cấu trúc. Bạn vẫn có thể kiểm tra giá MKR trên LBank và giá SKY riêng biệt vì cả hai token đều được giao dịch trực tiếp trong khi quá trình di cư đang diễn ra.
Stablecoin DAI giờ đây có một người anh em gọi là USDS. Token quản trị MKR đang được di chuyển sang một token mới gọi là SKY theo tỷ lệ 1:24.000. Giao thức đã bắt đầu tách mình thành một mạng lưới các "Ngôi sao" chuyên biệt, bắt đầu với Spark và Keel.
Đối với một tài sản đã là trụ cột của DeFi từ năm 2017, đây là sự thay đổi định danh lớn nhất trong lịch sử của nó. Việc nó gây tranh cãi, kém hiệu quả so với kỳ vọng, và thậm chí có thể bị đảo ngược một phần chỉ khiến câu chuyện này càng đáng theo dõi hơn.
Dưới đây là tất cả những gì đã xảy ra kể từ khi triển khai Endgame: kế hoạch, cơ chế di chuyển, kiến trúc stablecoin mới và những câu hỏi còn mở dành cho người nắm giữ.
Giá SKY trên LBank
Giá giao ngay SKY/USDT trực tiếp. Cả MKR và SKY giao dịch song song trong giai đoạn di cư.
Tại sao MakerDAO đổi tên thương hiệu thành Sky: Câu chuyện kết thúc
Việc đổi tên thương hiệu thành Sky không phải là điều bất ngờ. Vào tháng 5 năm 2022, đồng sáng lập Rune Christensen đã công bố kế hoạch Endgame, một lộ trình nhiều năm được thiết kế để tái cấu trúc MakerDAO thành một mạng lưới các đơn vị tự quản mô-đun thay vì một giao thức đơn lẻ. Vấn đề cốt lõi mà kế hoạch cố gắng giải quyết là quy mô. Đến năm 2022, MakerDAO đã quản lý hàng tỷ tài sản thế chấp, hỗ trợ DAI qua hàng chục tích hợp, và bắt đầu chuyển sang các tài sản trong thế giới thực. Điều hành tất cả những điều đó thông qua một quá trình quản trị duy nhất đã trở nên chậm chạp và khó khăn về mặt chính trị.
Endgame đề xuất năm giai đoạn. Giai đoạn 1 là việc đổi tên công khai. Các giai đoạn 2 đến 4 dần dần tách ra các tổ chức phụ chuyên biệt. Giai đoạn 5 giới thiệu một blockchain mới có tên NewChain để chứa logic SubDAO phía sau và bảo mật quản trị. Christensen công khai đề xuất rằng NewChain có thể được xây dựng bằng cách fork mã nguồn của Solana, với Cosmos là một lựa chọn dự phòng.
Việc đổi tên chính thức được triển khai vào ngày 27 tháng 8 năm 2024. Cuộc bỏ phiếu cộng đồng chính thức phê duyệt việc này diễn ra vào tháng 11 năm 2024, sau khi Giai đoạn 1 đã bắt đầu. USDS và SKY được ra mắt cùng với giao diện mới tại sky.money, một sản phẩm lợi suất Sky Savings Rate chuyên dụng, và kế hoạch đẩy nhanh di chuyển toàn bộ nguồn cung MKR sang SKY vào tháng 9 năm 2025.
Cách thức Di cư MKR sang SKY và Hạn chót Quan trọng
Đối với những người nắm giữ MKR, đây là cơ chế quan trọng nhất. Mỗi 1 MKR được nâng cấp thành 24.000 SKY. Tỷ lệ là cố định cho tất cả người nắm giữ và không thay đổi dựa trên thời điểm bạn nâng cấp.
Hạn chót mục tiêu là ngày 18 tháng 9 năm 2025, một năm sau khi ra mắt. Sau khung thời gian đó, quá trình di cư không dừng lại, nhưng một lịch trình phạt sẽ bắt đầu có hiệu lực:
- Một khoản phạt 1% trên SKY nhận được cho mỗi MKR đã nâng cấp, bắt đầu từ ngày 22 tháng 9 năm 2025, tùy thuộc vào sự phê duyệt của quản trị
- Một khoản giảm thêm 1% mỗi ba tháng sau đó
- Khoản phạt được cộng dồn lên đến 100% trong khoảng 25 năm nếu lịch trình không thay đổi
- Quản trị có thể sửa đổi hoặc loại bỏ khoản phạt bất cứ lúc nào thông qua cuộc bỏ phiếu của Hệ sinh thái Sky
Hình phạt có một mục đích cụ thể. Tính đến cuối năm 2024, chỉ khoảng 10,7% MKR đã được di cư mặc dù tỷ lệ 1:24.000 là trung tính về giá trị. Việc chạy hai token quản trị trên cùng một giao thức tạo ra sự nhầm lẫn, chia tách thanh khoản và làm phức tạp việc niêm yết trên các sàn giao dịch theo dõi cả hai token. Hình phạt được thiết kế để thúc đẩy những người chậm chạp di chuyển mà không quá khắc nghiệt đến mức trông giống như sự ép buộc. Một số sàn giao dịch lớn đã công bố các khoảng thời gian loại bỏ MKR cứng nhắc quanh hạn chót tháng 9 năm 2025, điều này tạo thêm áp lực vượt ra ngoài hình phạt.
Một lưu ý kỹ thuật dành cho những người nắm giữ tương tác trực tiếp với các hợp đồng giao thức: tài liệu Sky bao gồm tham chiếu hợp đồng OLD_MKR. Những người nắm giữ sử dụng số dư MKR cũ có thể cần phải di cư qua một bước trung gian trước khi đạt đến SKY. Bất kỳ ai dự định tự quản lý việc nâng cấp nên đọc kỹ tài liệu Sky thay vì giả định con đường chỉ là một lần hoán đổi duy nhất.
MakerDAO thành Sky: Lộ trình Endgame
USDS Không Chỉ Là DAI Với Một Tên Mới
Phần stablecoin của việc tái thương hiệu là nơi sự thay đổi chiến lược rõ ràng nhất. DAI không bị loại bỏ. Người nắm giữ có thể giữ nó, và nó vẫn hoàn toàn bất biến. Nhưng USDS được định vị như con đường mặc định mới, và hai đồng coin hoạt động khác nhau theo những cách quan trọng.
Những điểm khác biệt chính giữa USDS và DAI:
- Đường nâng cấp. DAI có thể nâng cấp lên USDS tùy chọn với tỷ lệ 1:1 thông qua giao diện Sky.
- Lợi suất. USDS kết nối với Tỷ lệ Tiết kiệm Sky, với một biến thể bọc gọi là sUSDS tích lũy lợi suất trực tiếp trên chuỗi. sUSDS hiện cung cấp khoảng 3,75% APY. Một biến thể rủi ro cao hơn gọi là stUSDS ở mức khoảng 5,86%.
- Dấu chân đa chuỗi. USDS đã được triển khai trên Solana vào tháng 11 năm 2024 thông qua khung NTT của Wormhole. DAI chủ yếu vẫn tập trung vào Ethereum.
- Chức năng đóng băng. USDS bao gồm khả năng đóng băng ở cấp hợp đồng. DAI thì không. Christensen đã trình bày điều này là cần thiết để Sky tham gia các con đường tài chính có quy định, trong khi những nhà phê bình xem đây là sự nhượng bộ trong câu chuyện "stablecoin phi tập trung" mà giao thức đã xây dựng danh tiếng.
Việc áp dụng đã diễn ra nhanh chóng. Nguồn cung USDS đã tăng từ khoảng 100 triệu lên hơn 2,3 tỷ giữa thời điểm ra mắt vào tháng 9 năm 2024 và đầu năm 2025. Đến tháng 1 năm 2025, USDS nằm trong top ba stablecoin hàng đầu theo vốn hóa thị trường, đặt nó vào cùng cuộc thảo luận với các nhà phát hành tập trung lớn nhất. Đường cong tăng trưởng đó là một phần lớn lý do tại sao giao thức tiếp tục thúc đẩy di cư ngay cả khi phía MKR-to-SKY chậm hơn so với kế hoạch.
Mô hình Star SubDAO: Spark, Keel, và Quản trị Chuyên biệt
Khái niệm SubDAO là trái tim cấu trúc của Endgame. Sky gọi chúng là "Stars" trong thương hiệu công khai. Mỗi Star là một đơn vị bán tự trị với token quản trị riêng, trọng tâm sản phẩm riêng, và kho bạc riêng, nhưng vẫn gắn liền với lõi Sky Protocol thông qua dự trữ chung, tích hợp USDS, và phần thưởng hệ sinh thái.
Hiện tại có hai Star đang hoạt động:
- Spark. SubDAO đầu tiên của MakerDAO, ra mắt vào tháng 5 năm 2024. Spark vận hành một giao thức cho vay với SparkLend và một sản phẩm tiết kiệm. Token gốc của nó là SPK, với nguồn cung tối đa 10 tỷ. Phân bổ gồm 65% cho phần thưởng canh tác người dùng được phân phối trong mười năm, 23% cho tăng trưởng hệ sinh thái và airdrop, và 12% cho đội ngũ với thời gian mở khóa nhiều năm.
- Keel. Star tập trung vào Solana, được ra mắt công khai vào ngày 29 tháng 9 năm 2025. Keel được cấu trúc để triển khai tối đa 2,5 tỷ đô la từ dự trữ USDS của Sky vào DeFi trên Solana, nhắm vào các giao thức như Kamino, Jupiter và Raydium. Keel hiệu quả trong việc vận hành luận điểm đa chuỗi bắt đầu với việc triển khai USDS vào Solana.
Mô hình Star giải quyết một vấn đề thiết kế thực tế. Chính quyền MakerDAO đã trở nên quá chậm chạp cho việc thử nghiệm và quá mang tính chính trị cho các chiến lược chuyên biệt. Bằng cách tách ra các đơn vị chuyên môn với token và quyền quản trị riêng, Sky có thể di chuyển nhanh hơn trong các sáng kiến cụ thể mà không gây tắc nghẽn cho giao thức chính. Sự đánh đổi là người dùng bây giờ cần hiểu nhiều token khác nhau như SKY, SPK, và các token Star tương lai nếu họ muốn tiếp cận đầy đủ hệ sinh thái.
Sky Đi Đa Chuỗi: USDS trên Solana và Câu Hỏi về NewChain
Đa chuỗi là bước đột phá chiến lược lớn đầu tiên, tách khỏi danh tính chỉ sử dụng Ethereum của MakerDAO. USDS đã được triển khai trên Solana vào tháng 11 năm 2024 sử dụng framework Chuyển Token Gốc của Wormhole. Điều đó mang lại thanh khoản USDS gốc cho DeFi dựa trên Solana và là nền tảng để xây dựng Keel.
Thành phần tham vọng hơn là NewChain, đề xuất Giai đoạn 5. NewChain sẽ là một blockchain chuyên dụng được xây dựng dành riêng để chứa logic tokenomics và bảo mật quản trị SubDAO, tách biệt quản trị giá trị cao khỏi lớp người dùng cuối. Bài đăng trên diễn đàn năm 2023 của Christensen gợi ý việc fork Solana làm nền tảng kỹ thuật. Hiện chưa có gì được triển khai cụ thể trên NewChain, và tiến trình của nó vẫn gắn liền với các giai đoạn sau của Endgame thay vì lộ trình 2025 ngay lập tức.
Đối với các nhà giao dịch theo dõi cấu trúc thị trường, tác động ngắn hạn của đợt đẩy đa chuỗi chủ yếu là về phân phối USDS và nơi xuất hiện cơ hội lợi suất. Các dự trữ của Sky hiện đang được triển khai trên các hệ sinh thái theo cách mà MakerDAO chưa từng làm.
Phản đối từ cộng đồng và cuộc tranh luận về việc đổi tên
Việc đổi thương hiệu Sky đã không diễn ra suôn sẻ, và Christensen đã thẳng thắn bất thường về vấn đề đó. Ông đã công khai mô tả việc đổi thương hiệu này tốn khoảng 5 triệu đô la và gọi đó là một "lỗi điển hình của DeFi." Sau khi ra mắt, MKR đã giảm khoảng 50% so với mức trước khi đổi thương hiệu, và SKY ra mắt với vốn hóa thị trường dưới 60 triệu đô la, điều này được xem nội bộ là một khởi đầu yếu đối với một token được kỳ vọng là đại chúng.
Một số căng thẳng cụ thể đã xuất hiện:
- Chức năng đóng băng USDS đã gây ra làn sóng quan ngại trong cộng đồng về việc liệu Sky có đang dần rời xa các nguyên tắc phi tập trung hay không.
- Vào tháng 2 năm 2025, một cuộc tấn công quản trị đã được cố gắng thực hiện khiến Christensen phải đẩy qua các đề xuất khẩn cấp nhằm thắt chặt bảo mật bỏ phiếu và ngăn chặn điều mà ông mô tả là "một thảm họa không thể đảo ngược." Sự kiện này đã làm nổi bật mức độ tập trung quyền lực quản trị vẫn còn cao.
- Giai đoạn hai token khiến các nhà sở hữu thông thường không chắc chắn nên giữ MKR, chuyển sang SKY hay chờ đợi. Các nền tảng niêm yết báo cáo sự nhầm lẫn đang tiếp diễn.
- Chính Christensen cũng đã đề cập đến khả năng đảo ngược một số phần của việc đổi tên và quay trở lại tên Maker, dựa trên phản hồi từ cộng đồng. Liệu điều đó có diễn ra chính thức hay không vẫn là câu hỏi mở tại thời điểm viết bài.
Đối với những độc giả nâng cao, điều rút ra là Sky là một giao thức đang trong quá trình chuyển đổi tích cực chứ không phải là một sản phẩm hoàn thiện. Thương hiệu, mô hình quản trị, và thậm chí cả cây quyết định dành cho người giữ token vẫn có thể thay đổi.
Ý nghĩa của sự chuyển đổi Sky đối với người giữ MKR ngày hôm nay
Việc di cư hoặc giữ token cuối cùng là một câu hỏi về quản trị và quyền lựa chọn hơn là câu hỏi về giá, vì tỷ lệ 1:24.000 giữ cho giá trị tiếp xúc kinh tế được trung hòa. Quyết định dựa trên ba yếu tố thực tiễn:
- Tham gia quản trị. SKY là token dùng để bỏ phiếu cho các đề xuất trong Hệ sinh thái Sky, bao gồm lịch trình phạt, phân bổ Star, và bất kỳ quyết định thương hiệu nào trong tương lai. Quyền biểu quyết sẽ di chuyển theo token.
- Rủi ro thời hạn. Việc bỏ lỡ đợt chuyển đổi vào tháng 9 năm 2025 đồng nghĩa với việc chấp nhận lịch trình phạt nếu quản trị phê duyệt. Ngay cả khi các hình phạt sau này được giảm bớt, con đường vận hành cho MKR cũ vẫn ngày càng thu hẹp khi các sàn giao dịch gỡ niêm yết token cũ.
- Truy cập hệ sinh thái. Việc đặt cược SKY hiện đang cung cấp lợi suất trên 10% APY trên giao diện Sky, cùng với cơ hội nhận phần thưởng token SPK và Star trong tương lai. Việc giữ MKR cũ sẽ chặn quyền truy cập vào các chương trình đó.
Nếu bạn muốn ôn tập lại nền tảng trước Endgame, bài phân tích sâu trước đây về MakerDAO và DAI của chúng tôi trình bày chi tiết về cơ chế neo DAI, quản trị MKR và sự mở rộng RWA. Với bất kỳ ai vẫn giữ MKR vào năm 2026, lựa chọn hợp lý mặc định là chuyển đổi trừ khi có lý do cụ thể để chờ đợi. Kết hợp với câu hỏi luận đề rộng hơn: Sky đang đặt cược rằng một hệ sinh thái stablecoin đa chuỗi, mô-đun hơn và nhận biết lợi suất sẽ cạnh tranh tốt hơn thiết lập MakerDAO đơn giản hơn.
Nếu cược đó thành công, SKY và USDS sẽ trở nên trung tâm hơn trong DeFi so với MakerDAO từng làm. Nếu cảm xúc cộng đồng buộc phải đảo ngược một phần tái thương hiệu, những phần quan trọng trong thực tế (Stars, USDS và quản trị SKY) rất có thể vẫn được giữ lại ngay cả khi tên trên cửa thay đổi thêm lần nữa.
