Tưởng tượng tài chính toàn cầu sẽ đơn giản biết bao nếu chỉ có một loại tiền tệ duy nhất trên thế giới. Một hệ thống nơi tiền có thể luân chuyển xuyên biên giới mà không cần lo lắng về tỷ giá hối đoái, phí chuyển đổi hay sự chậm trễ. Các giao dịch sẽ diễn ra tức thì, không ma sát và được chấp nhận trên toàn cầu.

Trong tài chính truyền thống, ý tưởng này khó thực hiện được do các rào cản địa lý. Tuy nhiên, trong thế giới tiền điện tử, tầm nhìn này dường như gần với thực tế hơn nhiều. Mặc dù tiền điện tử loại bỏ các rào cản địa lý, nhưng nó lại tạo ra một loại phân tách mới gọi là sự cô lập blockchain. Để giải quyết sự cô lập này, đây chính là lúc khái niệm token được gói (wrapped token) phát huy tác dụng. Làm thế nào để di chuyển giá trị giữa các blockchain khác nhau mà không làm mất đi hình thức ban đầu của nó?

Token được gói là gì?

Token được gói là sự sao chép hoặc phản chiếu có hệ thống của một loại tiền điện tử hoặc token khác tồn tại trên một blockchain khác. Token này giữ cùng giá trị 1:1 với token gốc của chúng. Khi một token được gói, tài sản gốc sẽ bị khóa hoặc được giữ trong dự trữ, và một token mới được tạo trên một blockchain khác đại diện cho tài sản đó. Token mới này duy trì giá trị 1:1 với token gốc.

Khái niệm đằng sau các token được gói là cho phép một token gốc được sử dụng trên một blockchain khác. Chẳng hạn, Bitcoin hoạt động trên mạng lưới riêng của nó, điều này gây khó khăn cho việc sử dụng trực tiếp trong các hệ sinh thái như Ethereum hoặc BNB Chain. Hạn chế này ngăn cản những người nắm giữ Bitcoin tiếp cận nhiều ứng dụng phi tập trung, đặc biệt trong các lĩnh vực như DeFi. Do đó, các token được gói giải quyết vấn đề này trong khi vẫn giữ nguyên giá trị ban đầu của chúng.

Các token được gói cho phép người nắm giữ giữ nguyên quyền sở hữu đối với đồng tiền của họ, ví dụ Bitcoin, đồng thời truy cập các tính năng có sẵn trên các blockchain khác. Thay vì bán Bitcoin của mình, người dùng có thể sử dụng phiên bản được gói của nó để tham gia vào các hoạt động như giao dịch, cho vay hoặc tạo lợi nhuận.

Các token được gói này có thể được giao dịch trên cả sàn giao dịch phi tập trung và sàn giao dịch tập trung. Trong trường hợp các nền tảng tập trung, người dùng thường không cần tự mình thực hiện quy trình gói thủ công, vì các sàn giao dịch thường xử lý quá trình chuyển đổi.

Token được gói hoạt động như thế nào?

Các token được gói tuân theo một quy trình khá đơn giản, nhưng đằng sau đó, nó liên quan đến sự phối hợp giữa những người giám sát (custodian), hợp đồng thông minh (smart contract) hoặc các cầu nối liên chuỗi (cross-chain bridges). Cầu nối về cơ bản là các giao thức kết nối hai blockchain riêng biệt để truyền dữ liệu.

Trong nhiều trường hợp, một người giám sát đáng tin cậy hoặc một tổ chức (chẳng hạn như một DAO) quản lý quy trình gói thông qua sự kết hợp giữa hợp đồng thông minh và hệ thống dự trữ. Khi người dùng muốn sở hữu một token được gói, ví dụ như Wrapped Bitcoin (WBTC), họ phải gửi Bitcoin gốc của mình vào hợp đồng thông minh này trước tiên. Sau khi Bitcoin được gửi, nó sẽ bị khóa an toàn và không thể di chuyển hoặc sử dụng cho đến khi người dùng quyết định đổi lại. Sau khi khoản tiền gửi được xác nhận, một lượng token được gói tương đương sẽ được đúc (minted) trên blockchain mục tiêu và gửi đến ví của người dùng. Giá trị của token được gói luôn được neo 1:1 với tài sản cơ sở, đảm bảo rằng 1 WBTC luôn bằng 1 BTC.

Người giám sát đóng một vai trò quan trọng cho đến khi người dùng đổi lại tài sản gốc của họ. Họ chịu trách nhiệm giữ an toàn cho tiền điện tử cơ sở. Quan trọng nhất, những người giám sát đảm bảo rằng đối với mỗi token được gói đang lưu hành, có một lượng tài sản gốc tương đương được giữ trong dự trữ. Sự bảo chứng này là điều duy trì tỷ giá neo 1:1 và đảm bảo rằng các token được gói luôn có thể được đổi lại thành giá trị ban đầu của chúng. Khi người dùng muốn chuyển đổi trở lại tài sản gốc, họ chỉ cần "unwrap" (tháo gói) token. Điều này liên quan đến việc gửi các token được gói trở lại người giám sát. Sau khi các token được nhận, chúng sẽ bị đốt (destroyed), và lượng tiền điện tử gốc tương đương sẽ được giải phóng trở lại cho người dùng. Việc đốt các token được gói là một bước quan trọng trong quá trình này. Nó đảm bảo rằng tổng cung lưu hành của các token được gói luôn khớp với lượng tài sản cơ sở được giữ trong dự trữ.