Solana Đối Mặt Với Những Thay Đổi Mạng Lưới Khi Năm 2026 Mang Đến Thách Thức và Cơ Hội Mới

Solana bước vào năm 2026 với những phát triển đáng kể, làm nổi bật cả thế mạnh lẫn những rào cản mà nó cần vượt qua. Blockchain từng có hơn 2.500 trình xác thực (validator) vào đầu năm 2023 nay chỉ còn hoạt động với chưa đầy 800 trình xác thực — giảm hơn 65%.

Sự sụt giảm này phản ánh mức giảm tương tự trong các giao dịch bỏ phiếu hàng ngày, từ khoảng 300.000 xuống còn 170.000.

Hình ảnh qua The Block

Tại sao số lượng trình xác thực Solana giảm

Việc giảm số lượng trình xác thực xuất phát từ sự thay đổi điều kiện kinh tế trong mạng lưới.

Chương trình ủy quyền (Delegation Program) của Solana Foundation trước đây đã hỗ trợ chi phí bỏ phiếu và đối sánh stake, nhưng sự hỗ trợ này được thiết kế để giảm dần. Khi sự hỗ trợ này giảm dần, các trình xác thực nhỏ hơn gặp khó khăn trong việc trang trải chi phí vận hành của họ.

Việc vận hành một trình xác thực Solana đòi hỏi phải gửi hàng nghìn giao dịch mỗi ngày để duy trì đồng bộ với mạng lưới. Nếu không có đủ SOL được stake để tạo ra lợi nhuận vượt quá các chi phí này, nhiều nhà điều hành nhận thấy việc tiếp tục là không bền vững về mặt tài chính.

Áp lực kinh tế này đã đẩy số lượng trình xác thực xuống mức được thấy lần cuối vào năm 2021.

Vấn đề cốt lõi của Solana: Lượng sử dụng cao, khả năng thu về giá trị thấp

Mặc dù xử lý khoảng 2,2 tỷ giao dịch hàng tuần và có 16,7 triệu địa chỉ hoạt động, Solana vẫn đối mặt với một thách thức cơ bản về kiếm tiền.

Hình ảnh qua 21Shares

Theo 21Shares, trong số khoảng 10 triệu USD phí hệ sinh thái hàng ngày, chưa đến 100.000 USD — dưới 10% — chảy về chính giao thức. Phần còn lại thuộc về các ứng dụng được xây dựng trên mạng lưới.

Hình ảnh qua 21Shares

Điều này tạo ra cái mà các nhà phân tích gọi là mô hình "khối lượng cao, giá trị thu về thấp" (high-volume, low-capture). Mạng lưới có thể xử lý hoạt động khổng lồ, nhưng phần lớn giá trị kinh tế bỏ qua hoàn toàn những người nắm giữ token SOL.

Để so sánh, Visa xử lý gần 16 nghìn tỷ USD thanh toán hàng năm và thu về khoảng 0,27% dưới dạng doanh thu. Tỷ lệ thu của Solana chỉ khoảng 0,04% trên tổng khối lượng giao dịch 1,5 nghìn tỷ USD của mình.

Lạm phát không giảm nhẹ

Không như Ethereum, Solana không còn đốt token dựa trên việc sử dụng mạng lưới. Với lạm phát đang ở mức khoảng 4% hàng năm và khoảng 70% nguồn cung được stake, mạng lưới phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu stake bền vững để hấp thụ việc phát hành token mới.

Có một đề xuất mang tên SIMD-0411 nhằm giảm lạm phát xuống 30% hàng năm, điều này có thể mang lại lợi ích cho những người nắm giữ hiện tại bằng cách hạn chế sự pha loãng (dilution).

Mạng lưới đã đạt được tiến bộ về độ tin cậy với việc ra mắt công khai Firedancer vào tháng 12 năm 2025. Client trình xác thực mới này có nghĩa là Solana không còn phụ thuộc vào một hệ thống phần mềm duy nhất.

Hiện tại, khoảng 71% mạng lưới chạy trên Jito, 17% trên Frankendancer và 12% trên Agave. Sự phân phối này giúp giảm rủi ro và cải thiện sự ổn định dài hạn.

Tại sao các tổ chức vẫn xây dựng trên Solana

Bất chấp tất cả những điều này, WisdomTree gần đây đã thông báo rằng họ sẽ đưa bộ quỹ token hóa đầy đủ của mình lên Solana, bao gồm các sản phẩm thị trường tiền tệ, cổ phiếu, thu nhập cố định và phân bổ tài sản.

Hình ảnh qua X

Công ty quản lý hơn 772 triệu USD tài sản trên nhiều blockchain, và sự mở rộng này phản ánh niềm tin ngày càng tăng vào cơ sở hạ tầng của Solana.

Solana hiện lưu trữ hơn 15 tỷ USD stablecoin, biến nó thành một trung tâm lớn cho các giao dịch dựa trên đồng đô la.

Galaxy Digital đã token hóa cổ phiếu niêm yết công khai của mình trên mạng lưới, tiếp theo là việc phát hành thương phiếu trị giá 50 triệu USD do JPMorgan sắp xếp. Các công ty như Exodus và Forward Industries cũng đã công bố kế hoạch tương tự.

Dự báo giá SOL cho năm 2026: Kịch bản tăng giá, cơ bản và giảm giá

Trong báo cáo của mình, 21Shares đã đưa ra các dự báo giá dựa trên kịch bản cho SOL trong suốt năm 2026:

Kịch bản cơ bản của họ ước tính 150 USD (tăng 21% so với giá hiện tại), giả định mức tăng trưởng vừa phải trong hoạt động và số dư stablecoin với những cải thiện nhỏ trong tỷ lệ thu về của giao thức

Kịch bản tăng giá (bull case) dự báo 197 USD (tăng 59%) nếu doanh thu từ phí tăng đáng kể và các giao dịch thanh toán của tổ chức mở rộng vượt ra ngoài các chương trình thử nghiệm

Kịch bản giảm giá (bear case) ở mức 95 USD (giảm 23%) nếu tỷ lệ thu về của giao thức không được cải thiện và nhu cầu stake suy yếu

Những đánh đổi của Solana có ý nghĩa gì đối với người dùng và người nắm giữ

Đối với các nhà giao dịch và nhà phát triển, thông lượng cao và chi phí thấp của Solana vẫn hấp dẫn. Mạng lưới nổi trội trong các hoạt động thanh toán, giao dịch và quyết toán, nơi tốc độ quan trọng hơn các tương tác hợp đồng thông minh phức tạp.

Tuy nhiên, việc thiếu tăng trưởng doanh thu ở cấp độ giao thức có nghĩa là thành công của mạng lưới không tự động chuyển thành giá trị cho những người nắm giữ SOL.

Con đường phía trước phụ thuộc vào việc Solana có thể cải thiện khả năng thu phí trong khi vẫn duy trì lợi thế về hiệu suất của mình hay không.

Nếu không có những thay đổi cấu trúc về cách giá trị chảy qua mạng lưới, tăng trưởng hoạt động có thể không thúc đẩy tăng trưởng tương xứng trong giá trị token.