UniswapCena

(UNI)

Uniswap to zdecentralizowany protokół giełdowy (DEX), który umożliwia użytkownikom handel kryptowalutami bez scentralizowanego pośrednika. Działa on w oparciu o model Automatycznego Animatora Rynku (AMM), który zastępuje tradycyjne księgi zleceń pulami płynności. Użytkownicy zwani „dostawcami płynności” (LP) wpłacają pary tokenów do tych pul, tworząc rynek. Gdy ktoś chce dokonać transakcji, wymienia jeden token na drugi bezpośrednio z puli, a cena jest określana przez algorytm na podstawie stosunku tokenów w puli. Model ten zapewnia ciągłą płynność i handel bez zezwoleń.

Głównym zastosowaniem tokena UNI jest zarządzanie. Posiadacze UNI mają prawo do głosowania w kluczowych decyzjach dotyczących przyszłości protokołu Uniswap. Obejmuje to proponowanie i głosowanie nad ulepszeniami, zarządzanie funduszami skarbca protokołu oraz wpływanie na struktury opłat. Posiadając UNI, użytkownicy mogą bezpośrednio uczestniczyć w zdecentralizowanej autonomicznej organizacji (DAO) i kształtować ewolucję platformy. Mogą również delegować swoją siłę głosu innym członkom społeczności, zapewniając szerszy udział i ekspertyzę w podejmowaniu decyzji.

„Fee Switch” odnosi się do mechanizmu na poziomie protokołu, który po aktywacji przekierowywałby część opłat handlowych generowanych na Uniswap od dostawców płynności do Uniswap DAO lub posiadaczy tokenów UNI. Obecnie 100% opłat handlowych trafia do dostawców płynności jako zachęta. Debata koncentruje się na tym, czy aktywacja przełącznika zapewniłaby zrównoważone finansowanie działań DAO, zwiększyłaby wartość UNI poprzez powiązanie jej z przychodami protokołu, czy też potencjalnie zniechęcałaby dostawców płynności i wpływałaby na konkurencyjność platformy. Stanowi to kluczową decyzję dla długoterminowego modelu finansowego protokołu.

Propozycja „UNIfication” to główna inicjatywa z końca 2025/początku 2026 roku, mająca na celu wzmocnienie propozycji wartości UNI i ściślejsze powiązanie jej z sukcesem protokołu. Obejmowała dwa kluczowe elementy: spalenie 100 milionów tokenów UNI ze skarbca, zmniejszając całkowitą podaż, oraz aktywację mechanizmu spalania opłat. Mechanizm ten przekierowywałby część opłat handlowych protokołu, które byłyby trwale usuwane z obiegu, mając na celu stworzenie deflacyjnej presji na token. Celem jest zwiększenie wartości tokena poprzez bezpośrednie powiązanie jej z wydajnością protokołu i jego ograniczoną podażą.

Ewolucja Uniswap w kolejnych wersjach wprowadza znaczące innowacje. V2 ustanowiło podstawowy model AMM z prostymi pulami płynności, gdzie LP dostarczali dwa tokeny w stałym stosunku w całym zakresie cenowym. V3 zrewolucjonizowało to dzięki funkcji „Concentrated Liquidity”, umożliwiając LP określenie wąskich zakresów cenowych dla ich kapitału, znacznie poprawiając efektywność kapitałową, wprowadzając jednocześnie bardziej aktywne zarządzanie. V4 dodatkowo rozszerza możliwości personalizacji za pomocą „Hooks”, umożliwiając twórcom pul implementowanie niestandardowej logiki, takiej jak dynamiczne opłaty, on-chainowe zlecenia z limitem, oracles i inne, oferując niespotykaną elastyczność dla nowych typów zdecentralizowanych rynków.

„Impermanent Loss” jest kluczowym problemem dla dostawców płynności (LP) w AMM-ach takich jak Uniswap. Występuje, gdy stosunek cen tokenów, które wpłaciłeś do puli płynności, znacząco się zmieni w porównaniu do momentu ich początkowego dostarczenia. Jeśli cena jednego tokena w stosunku do drugiego przesunie się, pojawia się okazja do arbitrażu, powodując wycofanie tokenów z puli, aż stosunek się zbalansuje. „Nietrwały” aspekt oznacza, że ta strata krystalizuje się tylko wtedy, gdy wycofasz swoją płynność; jeśli ceny powrócą do pierwotnego stosunku, strata znika. Jednak jeśli wycofasz środki przy innym stosunku, wartość wpłaconych aktywów może być mniejsza niż gdybyś po prostu trzymał je poza pulą.