Multichainقیمت

(MULTI)

Multichain، که قبلاً Anyswap نام داشت، یک پروتکل روتر میان‌زنجیره‌ای (cross-chain router protocol) متن‌باز بود که برای انتقال توکن‌های قابل تعویض (fungible) و غیرقابل تعویض (non-fungible) در بلاکچین‌های مختلف طراحی شده بود. هدف آن دستیابی به قابلیت همکاری (interoperability) از طریق دو روش اصلی بود: رویکرد «قفل و ضرب» (lock and mint)، که در آن دارایی‌ها روی یک زنجیره قفل می‌شدند و معادل‌های Wrapped آن‌ها روی زنجیره دیگر ضرب می‌شدند، یا با استفاده از استخرهای نقدینگی (liquidity pools). این پروتکل از شبکه‌ای از گره‌های Secure Multi-Party Computation (SMPC) استفاده می‌کرد که برای غیرمتمرکز کردن (decentralize) فرآیند امضای تراکنش‌ها (transaction signing process) در نظر گرفته شده بود. توکن بومی آن، MULTI، عمدتاً برای اهداف حاکمیتی (governance) به کار می‌رفت و به دارندگان اجازه می‌داد در تصمیم‌گیری‌های پروتکل مشارکت کنند.

Multichain در اواسط سال 2023، پس از ناپدید شدن و متعاقباً دستگیری مدیرعامل آن، Zhaojun، توسط مقامات چینی، با مشکلات شدیدی روبرو شد. این رویداد حیاتی منجر به از دست رفتن دسترسی به کلیدهای ضروری MPC و برداشت‌های غیرمجاز بیش از 125 میلیون دلار از پروتکل شد. خدمات به سرعت متوقف شدند و بسیاری از تراکنش‌های پل میان‌زنجیره‌ای (cross-chain bridge transactions) برای مدت نامحدودی گیر افتادند. تیم به طور رسمی اعلام کرد که شرکت تمامی عملیات خود را متوقف کرده است و پروتکل را از کار انداخته (non-functional) است.

حوادث سال 2023 بحث‌هایی را در مورد اینکه آیا فروپاشی Multichain یک هک خارجی بوده یا یک کار داخلی/راگ پول (rug pull) برانگیخت. در حالی که کلیدهای مدیر (administrator keys) واقعاً به خطر افتاده بودند، بسیاری از کارشناسان امنیتی به سمت علت داخلی (internal cause) متمایل بودند. این سوءظن عمدتاً از ناپدید شدن بی‌توضیح مدیرعامل و ناتوانی متعاقب تیم در برقراری ارتباط یا بازیابی کلیدهای حیاتی MPC ناشی می‌شد. عدم دسترسی به این کلیدهای اساسی، همراه با دستگیری مدیرعامل، قویاً سناریویی فراتر از یک نفوذ خارجی معمولی (external breach) را مطرح می‌کرد.

فراتر از بحران سال 2023، Multichain (که قبلاً Anyswap نام داشت) سابقه مشکلات امنیتی داشت. در اوایل، یک اکسپلویت (exploit) 8 میلیون دلاری را تجربه کرد. در اوایل سال 2022، یک آسیب‌پذیری (vulnerability) عمده آشکار شد که بیش از 1 میلیارد دلار دارایی (assets at risk) را در میان چندین توکن در معرض خطر قرار داد و منجر به تقریباً 3 میلیون دلار ضرر واقعی شد. به کاربران فوراً توصیه شد که مجوزهای توکن (token permissions) را لغو کنند تا خطر بیشتر کاهش یابد، اما بسیاری به سرعت این کار را انجام ندادند که منجر به اکسپلویت‌های اضافی و به خطر افتادن دارایی‌ها (asset compromises) شد.

به دنبال توقف عملیات Multichain و حوادث امنیتی قابل توجه، کاربرد و قابلیت بقای (utility and viability) توکن MULTI به شدت به خطر افتاده است. وظیفه اصلی آن حاکمیت (governance) بود که به دارندگان اجازه می‌داد در تصمیم‌گیری‌ها شرکت کنند. با این حال، با توجه به اینکه پروتکل دیگر عملیاتی نیست (protocol no longer operational) و هیچ مسیر مشخصی برای بازیابی وجود ندارد، توکن کاربرد مورد نظر خود را از دست داده است. چشم‌انداز آینده آن به دلیل فروپاشی کامل پروژه زیربنایی (underlying project) که نمایندگی می‌کرد، بسیار نامشخص است.

سقوط Multichain به وضوح خطرات تمرکزگرایی (centralization) را، حتی در پروژه‌هایی که به دنبال عدم تمرکز (decentralization) هستند، نشان داد. یک نقطه شکست واحد (single point of failure) با کنترل مدیرعامل آن بر کلیدهای حیاتی Secure Multi-Party Computation (SMPC) پدید آمد. ناپدید شدن و دستگیری او به این معنی بود که زیرساخت اصلی (core infrastructure) غیرقابل دسترس شد و کل پروتکل را از کار انداخت (inoperable). این حادثه تاکید کرد که چگونه کنترل متمرکز بر کلیدهای ضروری یا مکانیزم‌های حاکمیتی (governance mechanisms)، با وجود ادعاهای عدم تمرکز، می‌تواند منجر به شکست فاجعه‌بار پروژه (catastrophic project failure) شود و کاربران را با دارایی‌های مسدود شده (frozen assets) و بدون هیچ راه چاره‌ای (no recourse) رها کند.